Αυτοτελές Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ή Υπερ-υπουργείο Εσωτερικών: Υπάρχει χρόνος για πειραματισμούς;


Διαβάστε το άρθρο του Νίκου Μπλάνη


           1.  Ξεκίνησε η συζήτηση για τη δομή των  Υπουργείων της νέας Κυβέρνησης. Ένα από τα Υπουργεία είναι και το Δημόσιας Τάξης ή Εσωτερικών ή  Προστασίας του Πολίτη, όπως λέγεται  σήμερα.  Και δεν είναι η πρώτη φορά. Έχουν γίνει από το 1974 μέχρι σήμερα αρκετοί πειραματισμοί. Άλλοτε  λειτουργούσε ως αυτοτελές  Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και άλλοτε  ως  Γενική Γραμματεία (1985). Αργότερα έγινε Υπερ-υπουργείο (2009). Ένα από τα επιχειρήματα ήταν, ότι πουθενά στην Ευρώπη δεν υπάρχει Υπουργείο Δημόσιας Τάξης. Και ότι οι Δυνάμεις Επιβολής του Νόμου εποπτεύονται από τα Υπουργεία Εσωτερικών ή και Δικαιοσύνης.  Επίσης ότι είναι αναγκαία η ενοποίηση των Σωμάτων Ασφαλείας (Αστυνομία, Πυροσβεστικό και Λιμενικό), ώστε να μην υπάρχει «διάσπαση» αρμοδιοτήτων σε κρίσιμα θέματα.

       2. Ας κάνουμε την ιστορική αναδρομή: 

             α) Στις 26-7-1985  το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης καταργήθηκε και οι υπηρεσίες του συγκρότησαν τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Τάξης που υπήχθη στο Υπουργείο Εσωτερικών και Δημόσιας Τάξης.

             β) Στις 24-4-1986  επανασυστάθηκε το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης με τη συγκρότηση της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Τάξης του Υπουργείου Εσωτερικών και Δημόσιας Τάξης σε αυτοτελές Υπουργείο.           

             γ) Στις 19-9-2007  το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης συγχωνεύθηκε με το Υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης στο Υπουργείο Εσωτερικών και στις 25 Σεπτεμβρίου 2007  οι υπηρεσίες του συγκρότησαν τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Τάξης.

            δ) Στις 7-10-2009  συνεστήθη το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη από υπηρεσίες που αποσπάστηκαν από τα Υπουργεία Εσωτερικών (Γενικές Γραμματείες Δημόσιας Τάξης και Πολιτικής Προστασίας) και Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (Διεύθυνση Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας, Γενική Γραμματεία Λιμένων και Λιμενικής Πολιτικής και Λιμενικό Σώμα).

             ε) Στις 21-6-2012 το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη μετονομάστηκε σε Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη.

            στ) Στις 27-1-2015  το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη συγχωνεύθηκε με το Υπουργείο Εσωτερικών, το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και το Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης στο Υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης. 

                 ζ) Στις 4-8-2018 συγκροτήθηκε το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη
         3. Τον Μάρτιο 2013 υπήρξε  η απόφαση για επαναφορά του Λιμενικού (αφού η λύση δοκιμάστηκε και απέτυχε) στο νεοσύστατο τότε υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου.  Τότε κυβερνητικοί παράγοντες ανέφεραν ότι «η εμπειρία της περιόδου 2009-2013 κατέδειξε, ότι πρέπει να γίνει προσεκτική επιλογή των λιμενικών υπηρεσιών που θα εποπτεύονται από το Δημόσιας Τάξης. Προκειμένου το εν λόγω Υπουργείο να μην καταλήξει να ασχολείται με …δρομολόγια και καθυστερήσεις πλοίων, με προβλήματα ιχθυεμπόρων και άλλα παράλληλα καθήκοντα και να εστιαστεί στο έργο που σχετίζεται με θέματα ασφάλειας και ερευνών. Και σε όλα αυτά πρέπει να συνεκτιμηθούν και τα κρούσματα διαφθοράς που έχουν παρατηρηθεί στο Λιμενικό με δύναμη 7000 ατόμων». Εμείς προσθέτουμε  και ότι διέπεται από τις διατάξεις του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα. Και ότι ακόμη η Ναυτιλία είναι το μεγαλύτερο ατού της Χώρας.

            4. Οφείλουμε να σημειώσουμε με έμφαση, ότι τέτοιες δομικές αλλαγές δύσκολα μπορεί να τις «χωνέψει» η ελληνική νοοτροπία.  Οι μέχρι σήμερα πειραματισμοί απέτυχαν. Αύξησαν αντί να μειώσουν τη γραφειοκρατία. Ο συγκεντρωτισμός ακυρώνει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Σε κάθε περίπτωση και εν όψει των κρίσιμων και επειγόντων ζητημάτων που εκκρεμούν και που πρέπει να αντιμετωπιστούν αμέσως, δεν ενδείκνυνται τέτοιες αλλαγές. Γιατί για να λειτουργήσουν και να φέρουν αποτελέσματα απαιτείται ικανός χρόνος ακόμη και πέραν του έτους. Γιατί επιπλέον απαιτείται να υπάρξει ηρεμία και κανονικότητα. Πράγμα που είναι απαγορευτικό υπό τις παρούσες συνθήκες έκτακτης ανάγκης.

            5. Δεν είναι ορθόν  από άποψη άρτιας λειτουργίας της διοίκησης η συχνή αλλαγή αντιλήψεων  αυτής για τα οργανωτικά σχήματα κ.λ.π. Πρόχειρες λύσεις και χωρίς επαρκή μελέτη, όπως έγινε στο παρελθόν είναι καταδικασμένες σε αποτυχία. Δεν είναι λύση αυτή που έγινε στις                7-10-2009. Δηλαδή το να πάρουμε από κάθε Υπουργείο μερικές διευθύνσεις και να τις εντάξουμε στο νέο Υπερ-υπουργείο. Πρόσφατα «ακούστηκε», ότι θα υπαχθούν και οι Φυλακές.  Αυτό δεν συμβαίνει πουθενά. Η δουλειά της Αστυνομίας τελειώνει με την προσαγωγή των κατηγορουμένων ενώπιον των αρμοδίων οργάνων της Δικαιοσύνης. 

             6. Τέτοιες ενέργειες αποτελούν καταρχήν άλλοθι για τη διοίκηση, που αντί να λύσει επί της ουσίας τα προβλήματα προβαίνει σε οργανωτικές μεταβολές, αμφιβόλου λειτουργικότητας, για να δείξει  έργο ή καινοτομία. Σε κάθε περίπτωση είναι προτιμότερο να «τρέξεις» το υπάρχον σύστημα, παρά να προσπαθήσεις να δημιουργήσεις καινούργιο και ότι τα συστήματα επιτυγχάνουν ή αποτυγχάνουν εξαιτίας των ανθρώπων που τα χειρίζονται. Τέλος  οφείλουμε να σημειώσουμε, ότι οι απόψεις που παρουσιάζονται από κάποιους «ειδικούς»  του Εξωτερικού έχουν μια θεωρητική προσέγγιση, η οποία όμως είναι ξένη προς την ελληνική πραγματικότητα  και τα δεδομένα της ελληνικής έννομης τάξης.