Οι 4 παράγοντες που θα κρίνουν αν θα πέσουν ή θα ανέβουν οι βάσεις


Και ενώ μόλις μία εβδομάδα πριν από την έναρξη των πανελλαδικών εξετάσεων το υπουργείο Παιδείας προχώρησε σε αλλαγές στους πίνακες εισακτέων ανά τμήμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για
το ακαδημαϊκό έτος 2018-2019 (ΦΕΚ 1976//1-6-2018), περίπου 86.000 υποψήφιοι των Γενικών Λυκείων παίρνουν σήμερα τη σκυτάλη στις εξετάσεις (από τους περίπου 16.000 υποψήφιους των ΕΠΑΛ που εξετάστηκαν την Πέμπτη), διαγωνιζόμενοι στο μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Γενική Παιδεία). Ενα μάθημα στο οποίο παραδοσιακά η βαθμολογία «άριστα» (18-20) αφορά μόλις το 1%-2% των εξετασθέντων.
Ολα τα στοιχεία δείχνουν ότι η κίνηση των φετινών βάσεων εισαγωγής, η πτώση ή η άνοδός τους θα επηρεαστούν από τέσσερις «διαταρακτικούς» παράγοντες που είναι οι εξής:
1. Ο αριθμός των υποψηφίων σε σχέση με τον αριθμό των εισακτέων που κάθε χρόνο παίζει τον ρόλο του «πασπαρτού» για τις βάσεις των τεσσάρων Επιστημονικών Πεδίων.
Φέτος έχουμε μια συνολική αύξηση εισακτέων κατά 3.996 (από 70.726 το 2017 σε 74.692 φέτος), ενώ ο αριθμός των υποψηφίων δεν είναι μεγαλύτερος από τον περσινό, δηλαδή περίπου 104.000 (104.040 αιτήσεις, εκ των οποίων οι τελικές συμμετοχές δεν αναμένεται να ξεπεράσουν τις 100.000).
Αυτό σημαίνει ότι, φέτος, από την άποψη της αναλογίας υποψή- φιοι-θέσεις εισακτέων, οι βάσεις εισαγωγής σπρώχνονται προς τα κάτω (πτώση). Αν μάλιστα πλησιάσουμε τον φακό της ανάλυσής μας στην κατανομή των θέσεων εισακτέων, θα ανακαλύψουμε ότι έχουμε μείωση των θέσεων εισακτέων στα ΤΕΙ, αλλά την ίδια ώρα έχουμε +7.538 θέσεις στα Πανεπιστήμια!
Οπως και να έχει, ο αυξημένος αριθμός θέσεων εισακτέων σε πανεπιστημιακά τμήματα πριμοδοτεί για φέτος την πτωτική πορεία των βάσεων εισαγωγής τόσο στα κεντρικά όσο και στα περιφερειακά τμήματα των Πανεπιστημίων και ιδίως σε εκείνα στα οποία έχουμε μεγαλύτερη αύξηση των θέσεων εισακτέων, όπως στα Ναυτιλιακά, Πληροφορικής, Τουριστικά, Ψυχολογίας, Γεωπονίας, Χημείας.
Ο παράγοντας «θέσεις εισακτέων», ωστόσο, χάνει μέρος της δυναμικής του, καθώς μέσα σε αυτή την αύξηση των θέσεων οφείλουμε να πάρουμε υπόψη το αυξημένο, για φέτος, ποσοστό για τους υποψήφιους των ΕΠΑΛ, το οποίο ενδέχεται να είναι δώρο άδωρον, εάν δεν γίνει κατορθωτό να καλύψουν όλες τις θέσεις.
Παράλληλα, όσον αφορά τον αριθμό των τμημάτων ανά επιστημονικό πεδίο, έχουμε τα εξήςοι 461 Σχολές, τα Τμήματα και οι Εισαγωγικές Κατευθύνσεις Τμημάτων των Πανεπιστημίων, των Ανωτάτων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών, των ΤΕΙ, των ΑΣΤΕ, των Στρατιωτικών Σχολών, των Σχολών της Αστυνομικής και Πυροσβεστικής Ακαδημίας, καθώς και της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού κατατάσσονται σε τέσσερα (4) Επιστημονικά Πεδία, που ορίζονται ως εξής:
  • 135 τμήματα στο 1ο Επιστημονικό Πεδίο,
  • 247 τμήματα στο 2ο Επιστημονικό Πεδίο,
  • 133 τμήματα στο 3ο Επιστημονικό Πεδίο και
  • 172 τμήματα στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο.
2. Ο δεύτερος «διαταρακτικός» παράγοντας των φετινών πανελλαδικών εξετάσεων είναι, βεβαίως, η παρουσία του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, το οποίο θα επηρεάσει τη ζήτηση (άρα και την κίνηση των βάσεων εισαγωγής) ιδιαίτερα στα υπόλοιπα Πανεπιστημιακά Τμήματα του Λεκανοπεδίου.
Με λίγα λόγια, μεγαλύτεροι πληθυσμοί υποψηφίων, έχοντας ως «δεύτερη ευκαιρία» το νεοσύστατο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (πρώην ΤΕΙ Αθήνας - ΤΕΙ Πειραιά), θα μειώσουν τις επιλογές τους σε τμήματα εκτός Λεκανοπεδίου, που σε άλλη περίπτωση θα προτιμούσαν, εάν δεν κατάφερναν να εισαχθούν στον τόπο μόνιμης κατοικίας τους.
3. Ο τρίτος «διαταρακτικός» παράγοντας είναι το φετινό άνοιγμα των Παιδαγωγικών Τμημάτων (Δάσκαλοι, Νηπιαγωγοί) σε όλα τα Επιστημονικά Πεδία.
Τα τμήματα αυτά ανοίγουν για όλους τους υποψηφίους, χωρίς την υποχρέωση εξέτασης των Μαθηματικών και της Ιστορίας Γενικής Παιδείας, που πέρσι είναι αλήθεια ότι καταβαράθρωσαν, λόγω του αυξημένου βαθμού δυσκολίας των θεμάτων, τις επιδόσεις των υποψηφίων του συγκεκριμένου Επιστημονικού Πεδίου.
Τι μπορεί να σημαίνει αυτό; Πιθανόν να έχουμε το «παράδοξο» να πέφτουν οι βάσεις των περισσότερων τμημάτων και να ανεβαίνουν οι βάσεις των Παιδαγωγικών.
4. Ο βαθμός δυσκολίας/ευκολίας των θεμάτων και οι επιλογές των υποψηφίων
Προφανώς ο βασικότερος «διαταρακτικός» παράγοντας είναι οι επιδόσεις των υποψηφίων ή, για να το πούμε καλύτερα, ο βαθμός δυσκολίας/ευκολίας των θεμάτων που «κατασκευάζουν» κατά βάση τις επιδόσεις. Αυτή τη στιγμή δεν μπορεί κανείς να υπολογίσει τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει ο βαθμός δυσκολίας/ευκολίας των θεμάτων.
Ωστόσο, η εκτίμηση είναι ότι ο βαθμός δυσκολίας/ευκολίας των θεμάτων δεν μπορεί να διαφέρει σημαντικά από πέρσι και αυτό κυρίως διότι τα τελευταία χρόνια, με τα λεγόμενα διαβαθμισμένα θέματα (απλά, εύκολα, δύσκολα, δυσκολότερα), έχει βρεθεί ένας τρόπος βαθμολογικής διασποράς και κατανομής των υποψηφίων, κοντολογίς μια «στρατηγική διαχείρισης» του πληθυσμού των υποψηφίων.
Κι αν ένα μάθημα έχει πιο αυξημένο βαθμό δυσκολίας από τον περσινό, ένα άλλο θα έχει σίγουρα μικρότερο, με αποτέλεσμα να έχουμε ένα στατιστικό ισοδύναμο.
Παράλληλα, πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι τα τμήματα που θα συγκεντρώσουν τις περισσότερες πρώτες προτιμήσεις των υποψηφίων δεν θα διαφέρουν ορατά από εκείνα που επέλεξαν οι υποψήφιοι το 2017.
Είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο ότι και φέτος, όπως και πέρυσι, την κούρσα των υψηλόβαθμων σχολών θα οδηγήσουν τα περιζήτητα και ήδη υψηλόβαθμα Ιατρικά και Πολυτεχνικά Τμήματα, τα οποία θα «στρατολογήσουν», μαζί με τη Νομική Αθήνας, το μεγαλύτερο μέρος της αφρόκρεμας των αριστούχων, αφήνοντας μάλιστα ένα σημαντικό τμήμα τους εκτός.
Τρία τελευταία:
α. Η επιμονή μεγάλου τμήματος των υποψηφίων σε σχολές της περιοχής όπου κατοικοεδρεύουν θα συνεχιστεί και φέτος.
β. Ολα τα στοιχεία φανερώνουν ότι και φέτος θα έχουμε βάσεις από τη γη έως τον ουρανό.
γ. Φέτος αναμένουμε περίπου 100 τμήματα να δεχθούν υποψηφίους με λιγότερα από 10.000 μόρια.

Οι τάσεις ανά επιστημονικό πεδίο σε σύγκριση με πέρυσι

◼ Το 1ο επιστημονικό πεδίο  είναι το πιο ανταγωνιστικό, καθώς έχει μεγάλη αναντιστοιχία υποψηφίων (πέρυσι το επέλεξαν 32.732, φέτος αναμένεται αρκετά περισσότεροι) και διαθέσιμων θέσεων εισακτέων. Οι περισσότεροι υποψήφιοι που δεν κατάφεραν να εισαχθούν ανήκαν, το 2017, στην ομάδα προσανατολισμού των ανθρωπιστικών σπουδών και ο λόγος ήταν ότι στο Πεδίο αυτό υπήρχε η μεγαλύτερη αναντιστοιχία ανάμεσα στις προσφερόμενες θέσεις και στον αριθμό των υποψηφίων για τις θέσεις αυτές. Φέτος, το άνοιγμα των παιδαγωγικών απ’ όλες τις κατευθύνσεις χωρίς ειδικό μάθημα θα δώσει μία ανάσα, καθώς προσφέρει 4.000 επιπλέον θέσεις. Ο ανταγωνισμός αναμένεται και φέτος πολύ υψηλός, ωστόσο η Νομική Αθήνας κέρδισε φέτος επιπλέον 25 θέσεις, η Νομική Θεσσαλονίκης 21, ενώ συνολικά οι σχολές Ψυχολογίας, που είναι αρκετά δημοφιλείς, πήραν +129 θέσεις και αυτό είναι σίγουρο ότι θα πιέσει τις βάσεις καθοδικά.
◼ Το 2ο επιστημονικό πεδίο  (Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών) συνδυάζει το παράδοξο: Εδώ περιλαμβάνονται αρκετά υψηλόβαθμα και περιζήτητα τμήματα από τη μια και, από την άλλη, αν το δει κανείς συνολικά, μοιάζει με πεδίο ελεύθερης πρόσβασης. Και αυτό καθώς ο αριθμός των υποψηφίων -πέρυσι ήταν 31.383- αντιστοιχεί στις διαθέσιμες θέσεις. Ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος στις περιζήτητες σχολές, όμως οι υποψήφιοι έχουν τη δυνατότητα, ακόμα κι αν δεν περάσουν σε σχολή της επιλογής τους, να «τρυπώσουν» σε κάποιο άλλο τμήμα. Η πτώση των βάσεων εισαγωγής στις περσινές Πανελλαδικές Εξετάσεις στα τμήματα του 2ου Πεδίου καθορίστηκε από τις χειρότερες (σε σύγκριση με το 2016) επιδόσεις (λόγω της αυξημένης δυσκολίας των θεμάτων) στα Μαθηματικά Κατεύθυνσης.
◼ Το 3ο επιστημονικό πεδίο  (Επιστήμες Υγείας) είναι εξίσου ανταγωνιστικό με το 1ο επιστημονικό πεδίο. Οι Ιατρικές Σχολές αναμένεται να κρατήσουν τις βάσεις εισαγωγής ψηλά, δεν έχουν αύξηση εισακτέων. Ενδεικτικά, πέρυσι, η βάση της Ιατρικής Αθήνας ανέβηκε στα 19.143 μόρια και της Ιατρικής Θεσσαλονίκης στα 19.043 μόρια. Τα τμήματα Χημείας είχαν σημαντική άνοδο το 2017, όχι γιατί υπήρξε κάποια στροφή των υποψηφίων σε αυτά, αλλά επειδή άλλαξαν πέρυσι πεδίο και από τις Θετικές Επιστήμες, όπου οι βάσεις είχαν πτώση, βρέθηκαν στις Επιστήμες Υγείας όπου οι βάσεις είχαν άνοδο.
◼ Το 4ο επιστημονικό πεδίο  (Σχολές Πληροφορικής και Οικονομίας) έχει σχετικά χαμηλό ανταγωνισμό. Φέτος, ο αριθμός εισακτέων στα τμήματα Πληροφορικής είναι αυξημένος κατά 200 θέσεις, γεγονός που σπρώχνει τις βάσεις εισαγωγής προς τα κάτω. Πέρυσι οι Οικονομικές Σχολές κατέρρευσαν, με πτώση άνω των 1.000 μορίων, τόσο στα περιφερειακά τμήματα όσο και στα τμήματα της Αττικής, κυρίως λόγω των χειρότερων επιδόσεων στο μάθημα Οικονομικής Θεωρίας
Συνολικά το 2017, στο 52% των τμημάτων του Μηχανογραφικού είχαμε άνοδο των βάσεων (250 τμήματα), σε 2 τμήματα είχαμε την ίδια βάση, ενώ σε 227 τμήματα είχαμε πτώση των βάσεων.
_