Το Αστυνομικό Μουσείο Βόλου προ των πυλών - Πώς συγκεντρώθηκαν τα εκθέματα


Σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους εντός του Αστυνομικού Μεγάρου στο Αλιβέρι, σύντομα θα 

λειτουργήσει το Αστυνομικό Μουσείο Βόλου. 
Χάρη στην προσπάθεια τοπικών στελεχών συγκεντρώθηκε πλούσιο αρχειακό υλικό, που καλύπτει μία περίοδο πολλών δεκαετιών. Πολύτιμα κειμήλια της Χωροφυλακής και της Αστυνομίας Πόλεων, αλλά και πιο σύγχρονα εκθέματα, συμπεριλήφθηκαν στη συλλογή του υπό σύσταση Αστυνομικού Μουσείου. 
Η διαδρομή των δύο σωμάτων ασφαλείας, που συγχωνεύθηκαν τον Οκτώβριο του 1984 στο ενιαίο αστυνομικό σώμα της ΕΛ.ΑΣ., ξετυλίγεται μέσα από την συλλογή που συγκεντρώθηκε, που στοχεύει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, αλλά και την ανάδειξη του ρόλου που διαδραμάτισαν μέσα στην κοινωνία.
Ο αστυνομικός υποδιευθυντής Μαγνησίας κ. Βασίλης Καραΐσκος, ανέλυσε το εγχείρημα. Παρουσίασε τα εκθέματα που συγκεντρώθηκαν με πολύ μεράκι από τις οικογένειες πρώην συναδέλφων του, ενώ αναφέρθηκε στην αξιοποίηση του υλικού που βρίσκεται στις αποθήκες της Αστυνομικής Διεύθυνσης Μαγνησίας. Μίλησε επίσης για τη συνεργασία με το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, που παραχώρησε τρεις στολές αξιωματικών, μία της Χωροφυλακής και δύο της Αστυνομίας Πόλεων.

Θυμίζουμε πως η αστυνόμευση σε επίπεδο νομού μέχρι το 1984 γινόταν αποκλειστικά από τις δυνάμεις της Ελληνικής Χωροφυλακής και το υπό ίδρυση Αστυνομικό Μουσείο Βόλου έρχεται να χαρτογραφήσει την πορεία που διέγραψε στην περιοχή μας.
Στολές αξιωματικών και οπλιτών, εξαρτήσεις, ξίφη, κράνη και πηλίκια, υπηρεσιακά έγγραφα και εγχειρίδια, πίνακες ζωγραφικής, φωτογραφίες και περιοδικά εποχής, κοσμούν τις προθήκες του Μουσείου, που θα λειτουργήσει στον 2ο όροφο του Αστυνομικού Μεγάρου. 
«Την ιδέα έδωσε ένας συνάδελφος αστυνομικός, ο Γιώργος Σκόνδρας, ο οποίος πρότεινε να δημιουργήσουμε στο νέο κτίριο μία μόνιμη έκθεση», τόνισε ο κ. Καραΐσκος και πρόσθεσε: «Σιγά-σιγά αρχίσαμε να συγκεντρώνουμε υλικό. Μας βοήθησε ο στρατιωτικός ιατρός και ιστορικός Δημήτρης Γιαννόγλου, ο οποίος υπηρέτησε στον Βόλο για κάποιο διάστημα και πλέον βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη. Επίσης ο αρχιφύλακας Τιμολέων Μανώλης, εξαιρετικός συνεργάτης και με σπουδές πάνω στο αντικείμενο, έχει βοηθήσει αρκετά. Είμαστε και οι δύο παιδιά αστυνομικών και αυτό έπαιξε ρόλο στην όλη υπόθεση. 
Το μουσείο έγινε με τη βοήθεια του Θεού και εξαιρετικών ανθρώπων που εμφανίστηκαν στην πορεία και θα ήθελα να ευχαριστήσω δημόσια τους χορηγούς μας, όπως είναι το Υπεραστικό ΚΤΕΛ, το Αστικό ΚΤΕΛ Βόλου, τα εκπαιδευτήρια «Προμηθέας» και οι επιχειρηματίες κ.κ. Σιούρας, Καλόγηρος, Ντελόπουλος, Σιάρας, Καρβούνης και Αντωνίου».
Κατά την ξενάγηση που έγινε από τον αξιωματικό της ΕΛΑΣ, η πρώτη στάση ήταν μπροστά από μία παλιά ξύλινη ντουλάπα της Χωροφυλακής που αναπαλαιώθηκε πρόσφατα. 
«Επιλέξαμε παλιές εκδόσεις. Περιοδικά και βιβλία, κυρίως από τις δεκαετίες ’20 και ’30. Μία πολύ παλιά γραφομηχανή Mercedes, η οποία βρισκόταν στην αποθήκη της Ασφάλειας. Ένα κράνος δικυκλιστή της Χωροφυλακής (1960), σιδερένιες σφραγίδες, σφυρίχτρες εκ των οποίων μία αναγράφει έτος κατασκευής το 1935, χειροπέδες, φωτογραφίες, μία ξιφολόγχη του 1917, ένα ξιφίδιο του 1920, το κράνος ενός τροχονόμου από τη δεκαετία του 1950 που το φορούσαν σε επίσημες τελετές, π.χ. σε μία λιτανεία εικόνας ή όταν έπαιρναν μέτρα τάξης λόγω της επίσκεψης κάποιου υψηλά ιστάμενου προσώπου. Κάτω είναι μια κουβέρτα και πετσέτες. Η Χωροφυλακή εφοδίαζε τα στελέχη της με τα πάντα. Από κουβέρτες, προσόψια, τα πάντα. Σε άλλο σημείο της έκθεσης έχουμε τοποθετήσει μέχρι και ένα σιδερένιο μπαούλο ενός χωροφύλακα. Έβαζαν εκεί μέσα όλες τις στολές και το υλικό. Το χρεώνονταν με την κατάταξη, μέχρι που αποχωρούσαν. Είχε μέσα τα ρούχα, τις στολές, την καραμπίνα, αφού τότε ο καθένας είχε τον ατομικό οπλισμό του», είπε ο κ. Καραΐσκος, ο οποίος στη συνέχεια στάθηκε μπροστά από τις προθήκες με τις συνολικά 23 στολές που θα εκτίθενται στο μουσείο:
 «Οι τρεις παραχωρήθηκαν από το Πολεμικό Μουσείο. Η πρώτη είναι η επίσημη στολή ενός ταγματάρχη της Βασιλικής Χωροφυλακής. Το παπούτσι έχει και σπιρούνι. Τότε υπήρχαν και έφιπποι, ενώ στο πέτο έχει τρία παράσημα. Τα δύο κερδήθηκαν στο μέτωπο, αφού ο ταγματάρχης πήρε μέρος στον πόλεμο του ’40 κι ένα σε καιρό ειρήνης. Οι άλλες δύο στολές που πήραμε από το Πολεμικό Μουσείο είναι μεταγενέστερες. Μία «οκτάρα», όπως λέμε το καθημερινό ένδυμα και η επίσημη στολή της Αστυνομίας Πόλεων».
Το… καμάρι, πάντως, του Αστυνομικού Μουσείου Βόλου θα είναι μία στολή από την εποχή του Μεσοπολέμου: «Πρόκειται για μία επίσημη στολή χωροφύλακα, που χρονολογείται από το 1930. Ανήκει στον Κωνσταντίνο Κατσιφό. Ο γιος του είναι εφημέριος στον ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στον Βόλο. Μία μέρα μας επισκέφτηκε ο παπα-Δημήτρης. Είδε μία παλιά φωτογραφία και θυμήθηκε ότι μικρός έπαιζε με ένα αντίστοιχο χιτώνιο, όπως αυτό του πατέρα του. Κι έτσι μας το δώρισε. Θα μπει σε ξεχωριστή προθήκη, αφού πρόκειται για μοναδικό κομμάτι».
Και οι υπόλοιπες στολές ανήκουν σε παλιούς χωροφύλακες, οι οποίοι υπηρέτησαν σε τμήματα του νομού, με τον κ. Καραΐσκο να λέει: «Έχουμε μία στολή του συνταγματάρχη Ζαζά, ο οποίος έχει παρασημοφορηθεί για την συμμετοχή του στην Αντίσταση. Υπηρέτησε πολλά χρόνια στον Βόλο, ενώ το 1951 πρωτοστάτησε στη δημιουργία του τμήματος στον Αλμυρό. Εξαιρετικά δραστήριος αξιωματικός και για πολλά χρόνια υπήρξε πρόεδρος στον Σύνδεσμο Αποστράτων.
Έχουμε επίσης την επίσημη λευκή θερινή στολή του Ρακή, ο οποίος καταγόταν από την Αργαλαστή. Έφτασε μέχρι αντιστράτηγος της Αστυνομίας. Το σακάκι της είναι λινό. 
Στις προθήκες μας μπορεί επίσης κάποιος να δει τη χλαίνη του υπομοιράρχου Σβέρκου από την εποχή του ελληνοϊταλικού πολέμου, ένα χιτώνιο θερινής στολής του ταξίαρχου Παπαλεξίου, την στολή ανθυπομοιράρχου του κ. Ρίνη από την περίοδο 1974/84, αλλά και μία πιο σύγχρονη στολή, του αντιστράτηγου κ. Πλάκα, επίτιμου υπαρχηγού της Αστυνομίας. Υπάρχει μία στολή αστυνομικού διευθυντή, τη βλέπουμε συνήθως στις παλιές ελληνικές ταινίες. Σαραντωνίδης λέγεται και μας τη χάρισε. 
Είναι θερινή, τύπου Αφρικάνα. Έχουμε και μία χλαίνη της Αστυνομίας Πόλεων από την περίοδο της Βασιλείας. Μας την προμήθευσε η Διεθνής Ένωση Αστυνομικών. Κι επειδή εδώ ο Βόλος είχε μόνο χωροφυλακή κι όχι Αστυνομία Πόλεων, είναι δυσεύρετες αυτές οι στολές. 
Τη συλλογή μας συμπληρώνουν μία στολή εκστρατείας σχετικά σύγχρονη. Δωρεά του Γιάννη Παλάσκα. Τη φορούσαν σε αναδασώσεις, μέχρι διαδηλώσεις, επρόκειτο για επιχειρησιακή στολή. Υπάρχουν στολές δόκιμων αξιωματικών από την τάξη του 1995 που μπήκαν οι πρώτοι με πανελλήνιες, αλλά και άλλες εμφανίσεις της Χωροφυλακής, την στολή ενός ενωμοτάρχη της Τροχαίας με τις λευκές επιχειρίδες, ενός μοιράρχου που τη χάρισε ο κ. Σεραφείμ Αθανασίου, αλλά κι ενός ενωμοτάρχη με το χαρακτηριστικό αμφιμασχάλιο».
Στα σχέδια του ικανού αξιωματικού συμπεριλαμβάνεται επίσης η δημιουργία ενός ξεχωριστού χώρου. «Βρήκαμε κάποια παλιά έπιπλα που τα δώσαμε για αναπαλαίωση. Στόχος μας είναι στόχος να αναπαραστήσουμε, όσο δυνατόν πιο πιστά, τον γραφείο ενός αξιωματικού υπηρεσίας την εποχή του ’50-’60», υπογράμμισε και κατέληξε:
 «Τα μουσεία είναι όπως τα μικρά παιδιά. Μεγαλώνουν σιγά-σιγά. Έτσι κι εμείς ευελπιστούμε ότι με το πέρασμα του καιρού θα εμπλουτίζουμε διαρκώς τις συλλογές μας. Να δείξουμε για παράδειγμα ότι η Αστυνομία στο διάβα της είχε απώλειες. Η Χωροφυλακή ήταν στρατιωτικά δομημένο σώμα. Είχε συμμετάσχει με ένοπλα τμήματα σε πολεμικές συρράξεις, όπως στους Βαλκανικούς Πολέμου, στον Μακεδονικό Αγώνα, στο αλβανικό μέτωπο ή στη μάχη της Κρήτης με τη γνωστή αυτοθυσία των δοκίμων της Σχολής Αστυφυλάκων του Ρεθύμνου που πολέμησαν γενναία τους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές. Στη Μ. Ασία π.χ. τα 3/4 της δύναμης των χωροφυλάκων που εστάλησαν δεν επέστρεψαν πίσω. Η αστυνομία ήταν παντού κι αυτό θέλουμε να δείξουμε στον κόσμο».
του Χριστόφορου Σεμέργελη - e-thessalia.gr
_