To νέο σχέδιο για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας

Σε 4 πυλώνες και 13 βασικούς άξονες στηρίζεται το νέο σχέδιο Αντεγκληματικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και της Ελληνικής Αστυνομίας για
την διετία 2017-2019. Βασικός στόχος του «η υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας με συνεχή διατήρηση της εσωτερικής ασφάλειας σε υψηλό επίπεδο, ώστε να καταστεί τόπος επενδύσεων και επισκέψεων». Αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και στρατολόγησης τρομοκρατών, ασφάλεια εξωτερικών συνόρων, αντιμετώπισης της ρατσιστικής βίας και της σύγχρονης δουλείας είναι μερικά από τα κυριότερα σημεία του νέου σχεδίου, το οποίο δημοσιοποίησε ο «Ελεύθερος Τύπος».
Το γενικό πλαίσιο του σχεδιασμού αποτυπώνεται στο τετράπτυχο: Ενίσχυση-Ενθάρρυνση-Εκσυγχρονισμός-Επικοινωνία. Το πρώτο σκέλος αφορά την ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και σε όλες τις κατηγορίες απειλών με την ανάπτυξη στοχευμένων επιχειρησιακών δράσεων. Το δεύτερο αφορά την ενθάρρυνση της συνδιαμόρφωσης της αντεγκληματικής πολιτικής με ανάπτυξη δικτύων συνεργασιών της Ελληνικής Αστυνομίας με δημόσιους, ιδιωτικούς φορείς και τους πολίτες. Το τρίτο σχετίζεται με τον εκσυγχρονισμό σε επίπεδο οργάνωσης και τεχνολογικής αναβάθμισης και το τελευταίο αφορά με την επικοινωνία που ανταποκρίνεται στο αίτημα για υπεύθυνη και αντικειμενική ενημέρωση των πολιτών σε θέματα εγκληματικότητας.

Βασικοί άξονες

Το σχέδιο στηρίζεται σε 13 κυρίαρχα σημεία τα οποία αποτυπώνονται ως εξής:
1.     Αντιμετώπισης της τρομοκρατίας, καταπολέμηση της  ριζοσπαστικοποίησης και στρατολόγησης τρομοκρατών, ιδιαίτερα νέων ανθρώπων, που εγκλωβίζονται στη λογική του μίσους και της βίας.
2.     Αντιμετώπιση φαινομένων ρατσιστικής βίας που δημιουργούν κοινωνικές αντιπαλότητες και προσβάλλουν τον πυρήνα της δημοκρατίας.
3.     Πιο αποτελεσματική καταπολέμηση της σύγχρονης δουλείας που εμφανίζεται με τη μορφή εμπορίας ανθρώπων.
4.     Ενίσχυση της ασφάλειας και του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων μέσα από μία διαχείρισης απόλυτα συμβατής με το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα όπως αρμόζει στη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία.
5.     Καταπολέμηση του σοβαρού και διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος.
6.     Ενίσχυση της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο και καταπολέμηση του πολυδαίδαλου οικονομικού εγκλήματος.
7.     Μείωση αριθμού βίαιων εγκλημάτων
8.     Προστασία ανηλίκων και καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.
9.     Αποτελεσματικότερη διαχείριση των κρίσεων και έκτακτων αναγκών.
10.  Καταπολέμηση της «τυφλής» αθλητικής βίας
11.  Ενίσχυση της οδικής ασφάλειας
12.  Προστασία του περιβάλλοντος και αποτροπή της υποβάθμισής του.
13.  Υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας με συνεχή διατήρηση της εσωτερικής ασφάλειας σε υψηλό επίπεδο, ώστε να καταστεί τόπος επενδύσεων και επισκέψεων.   

Χαρτογράφηση-εγκληματογόνες περιοχές

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας εκπόνησης του σχεδίου, οι διοικητές όλων των αστυνομικών διευθύνσεων της χώρας κλήθηκαν να επαναξιολογήσουν το περιβάλλον ασφάλειας των περιοχών αρμοδιότητάς τους, να εντοπίσουν και να ιεραρχήσουν τις κύριες μορφές εγκληματικότητας, όπως και να προσδιορίσουν τα σημεία όπου εμφανίζονται παραβατικές συμπεριφορές.
Από αυτές τις αξιολογήσεις διαπιστώθηκε ότι ορισμένοι πληθυσμοί, τόσο σε αστικές όσο και σε αγροτικές περιοχές, συνδέονταν με μορφές εγκληματικής συμπεριφοράς που διατάρασσαν τις τοπικές κοινωνίες και το αίσθημα ασφάλειας των κατοίκων. Οι παραβάτες επηρεάζονταν από τις καθημερινές δραστηριότητες και συνήθειες και αναζητούσαν την εγκληματική ευκαιρία σε τομείς που ήταν γνωστοί σε αυτούς και σε στόχους που θεωρούσαν τρωτούς.
Από την ανάλυση των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν διαπιστώθηκαν ιδιαίτερα τοπικά προβλήματα εγκληματικότητας για τα οποία απαιτούνταν εξειδικευμένα σχέδια αντιμετώπισης αλλά και κοινά τοπικά προβλήματα όπου εμφανίζονταν οι ίδιοι δράστες με την ίδια μεθοδολογία και στόχευση θυμάτων σε πολλούς νομούς με αποτέλεσμα την υιοθέτηση κοινών δράσεων αντιμετώπισης.

Σχέδια επί… χάρτου  

Παράλληλα με την χαρτογράφηση του εγκλήματος εκπονήθηκαν νέα επιχειρησιακά σχέδια ή επικαιροποιήθηκαν τα παλιά προκειμένου να αναπτυχθούν αστυνομικές δράσεις αντιμετώπισης των προβλημάτων.
Συνολικά εκπονήθηκαν 459 ειδικά σχέδια για Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Γενικές Περιφερειακές Διευθύνσεις της Χώρας και συγκεκριμένα:
-         269 αφορούν εγκλήματα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σε τοπικό επίπεδο όπως διακίνηση ναρκωτικών, παραβάσεις του νόμου περί όπλων κ.ά..
-         49 αφορούν την ασφάλεια γεωγραφικές περιοχές με πολλαπλές μορφές παραβατικών συμπεριφορών
-         15 αφορούν την αντιμετώπιση εγκλημάτων για την προστασία ευάλωτων κοινωνικών ομάδων όπως θύματα εμπορίας ανθρώπων, ενδοοικογενειακής βίας, προστασία ανηλίκων και ηλικιωμένων.
-         37 σχετίζονταν με την βελτιστοποίηση της διαχείρισης κρίσιμων γεγονότων όπως εκτέλεση καταδικαστικών αποφάσεων, ασφάλεια κρατουμένων και μεταγωγών κρατουμένων, αντιμετώπιση ακραίων αντικοινωνικών συμπεριφορών.
-         53 σχέδια τροχονομικής αστυνόμευσης για την οδική ασφάλεια
-         36 σχέδια για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.

Κατηγορίες απειλών και στόχοι

Στο νέο σχέδιο εκτιμάται ότι οι εγκληματίες επιλέγουν τη συμπεριφορά τους σταθμίζοντας το όφελος προς το ρίσκο, και συνεπώς η συμπεριφορά τους μπορεί να ελεγχθεί ή να τροποποιηθεί συνεπεία του φόβου των κυρώσεων.
 Οι στόχοι και οι επιχειρησιακές δράσεις που καθορίζονται από τις προτεραιότητες για τη βελτίωση του περιβάλλοντος ασφάλειας περιγράφονται ως εξής:
- Δράσεις ουσιαστικής εμφανούς αστυνόμευσης σε περιοχές με μεγαλύτερα προβλήματα παραβατικότητας και άμεσης ανταπόκρισης για την άρση των συνεπειών του εγκλήματος
- Πλήρη αξιοποίηση των τεχνολογικών δυνατοτήτων
- Ενίσχυση ερευνητικών δυνατοτήτων των υπηρεσιών Ασφάλειας για την εξιχνίαση του οργανωμένου εγκλήματος και τον εντοπισμό και ανάκτηση των παράνομων προσόδων του
- Βελτίωση των αστυνομικών επιχειρήσεων απέναντι σε αντικοινωνικές συμπεριφορές τυφλής βίας είτε αυτές συνδέονται με τον χουλιγκανισμό είτε καλύπτονται από τον «μανδύα» της πολιτικά υποκινούμενης δράσης
-«Συμπλησιασμός» του πολίτη με κοινωνικές δράσεις ενημέρωσης και συνεργασίας με το κοινό και με φορείς που πλήττονται από το έγκλημα
- Μέριμνα για τη άμεση σύλληψη δραστών εγκλημάτων που έχουν καταδικαστεί, εστιάζοντας στην άμεση εκτέλεση των καταδικαστικών αποφάσεων και στη πρόληψη των αποδράσεων
- Εκμετάλλευση των δυνατοτήτων επιστημονικής διερεύνησης των διάφορων μορφών εγκληματικότητας
- Ανάπτυξη ενιαίων εθνικών σχεδίων με τον καθορισμό συντονισμένων ρόλων πολλών φορείων για τη διαχείριση κρίσιμων γεγονότων, ακολουθώντας το Ολυμπιακό Μοντέλο
- Βελτίωση οδικής ασφάλειας για την πρόληψη των ατυχημάτων και των κυκλοφοριακών συνθηκών στις πόλεις με διαρκή και εμφανή τροχονομική αστυνόμευση.

Εκσυγχρονισμός στην… κρίση

Ο εκσυγχρονισμός της ΕΛ.ΑΣ. αποτελεί ξεχωριστό πυλώνα του προγράμματος Αντεγκληματικής Πολιτικής καθώς τίποτα δεν μπορεί να υλοποιηθεί εάν οι αστυνομικές υπηρεσίες δεν διαθέτουν τους κατάλληλους πόρους και μέσα. Οι δράσεις που αφορούν αυτό το σκέλος περιγράφονται ως εξής:
-  Βελτίωση της δομής-οργάνωσης των αστυνομικών υπηρεσιών με την υλοποίηση της αναδιοργάνωσης, με κριτήρια όπως η ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων, η μείωση της γραφειοκρατίας, η αύξηση της διαφάνειας, η προώθηση της σύγχρονης τεχνολογίας στις επαφές με τον πολίτη, όπως της διαδικτυακής πλατφόρμας για την υποβολή αιτημάτων και λήψης πληροφοριών
-  Στον παράγοντα ανθρώπινο δυναμικό: Οι προβλεπόμενες δράσεις επενδύουν στον επαγγελματισμό του αστυνομικού προσωπικού που πρέπει να δρα με νομιμότητα, σεβόμενο τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών αποφεύγοντας αρνητικές διακρίσεις σε βάρος ευαίσθητων ομάδων πληθυσμού
-  Εκπαίδευση: «Δια βίου» εκπαίδευση του συνόλου του προσωπικού σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο που αποβλέπει στην καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, στον επαναπροσδιορισμό βασικών διοικητικών λειτουργιών και στην ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας της διοίκησης.
-  Υλικοτεχνικός εξοπλισμός: η αναβάθμισή του γίνεται σταδιακά για όλες τις αστυνομικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τις προτεραιότητες που συνδέονται με  θεματικούς στόχους όπως η ενίσχυση της έρευνας, της τεχνολογίας, ανάπτυξης και καινοτομίας, προώθηση της αποδοτικής χρήσης πόρων. Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη δράσεις αναβάθμισης κτιριακών υποδομών, του μηχανοκίνητου στόλου και του τεχνολογικού εξοπλισμού πληροφοριών και επικοινωνιών. Για το σκοπό αυτό εξασφαλίζονται κονδύλια από εθνικούς πόρους και μεγιστοποιείται η απορρόφηση κονδυλίων από ευρωπαϊκά προγράμματα (ΕΣΠΑ, ISEC, HORIZON 2020).

«Βαθμολόγηση» κάθε 6μηνο

Με βάση προκαθορισμένους δείκτες αξιολόγησης οι Διευθύνσεις Αστυνομίας καλούνται να θέσουν σε ετήσια βάση συγκεκριμένους στόχους που αφορούν στη μείωση των εγκλημάτων και στην εξιχνίασή τους. Η αξιολόγηση των εφαρμοζόμενων δράσεων και των αποτελεσμάτων θα γίνεται σε 6μηνιαία βάση στις αρχές Ιουλίου και Ιανουαρίου κάθε χρόνου. Στα συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα θα γίνεται σύσκεψη της αστυνομικής ηγεσίας με τους Γενικούς Αστυνομικούς Διευθυντές Αττικής, Θεσσαλονίκης και Περιφερειακών Αστυνομικών Διευθύνσεων της χώρας για τον απολογισμό της πορείας υλοποίησης του προγράμματος, ενώ παράλληλα θα υποβάλλονται προτάσεις και θα δίνονται οδηγίες για την βελτίωσή τους. Παράλληλα οι Γενικοί Αστυνομικοί Διευθυντές οφείλουν να είναι… προετοιμασμένοι για αιφνίδιες τηλεδιασκέψεις όπου θα παρέχουν στοιχεία για την πορεία των στόχων ανά τρίμηνο. Στην συνάντηση του Ιανουαρίου θα συμμετέχουν επίσης οι Διευθυντές Αστυνομίες Νομών προκειμένου να υποβάλλουν τις θέσεις και προτάσεις τους στο πλαίσιο του ετήσιου απολογισμού του προγράμματος.
 Στο πλαίσιο της αξιολόγησης, μετά τον απολογισμό της πορείας υλοποίησης του προγράμματος και τον έλεγχο των νέων προτάσεων για νέα σχέδια, η αστυνομική ηγεσία θα αποφασίζει ανάλογα με την απόδοση και την αποτελεσματικότητα των αστυνομικών υπηρεσιών, το ύψος του προϋπολογισμού που θα λάβουν…



Παναγιώτης Σπυρόπουλος
thetoc.gr
.