Το ροχαλητό στους ενήλικες


Με την πάροδο των ετών οι μύες του φάρυγγα χαλαρώνουν με αποτέλεσμα να κλείνει ο φάρυγγας πιο εύκολα κατά την εισπνοή όταν ο ασθενής είναι χαλαρός, όπως κατά τη διάρκεια του ύπνου. Συνήθεις θέσεις απόφραξης είναι η μύτη, η μαλακή υπερώα και η βάση της γλώσσας (εικόνα). Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι το ροχαλητό, εκτός από ενοχλητικό, μπορεί να υποκρύπτει μια δυνητικά πολύ σοβαρή παθολογία, την υπνική άπνοια. Αυτή έχει ενοχοποιηθεί κυρίως για μια σειρά από καρδιαγγειακά προβλήματα, όπως αρρυθμίες και υπέρταση. Η εξέταση εκλογής για τη διάγνωση της άπνοιας είναι η μελέτη ύπνου που πραγματοποιείται συνήθως σε κλινικές. Όμως υπάρχουν και πιο απλές δοκιμασίες ή σύντομα ερωτηματολόγια που δείχνουν την πιθανότητα να έχει κάποιος σοβαρή υπνική άπνοια. Για παράδειγμα ένα εύχρηστο ερωτηματολόγιο μπορεί να απαντηθεί γρήγορα στην ιστοσελίδα http://vlastosorl.gr/snoringtest.php. Ονομάζεται τροποποιημένο Berlin questionnaire και το χρησιμοποιούν συχνά συνάδελφοι στο εξωτερικό αφού η αξιοπιστία του έχει ελεγθεί τώρα και αρκετά χρόνια.
Όσον αφορά τους ενήλικες η θεραπεία του ροχαλητού σε γενικές γραμμές διακρίνεται στη συντηρητική και στη χειρουργική, ενώ συχνός είναι και ο συνδυασμός τους. Οι ρινικές ταινίες, τα φάρμακα (πχ στοματικά σπρέι), τα διάφορα εξαρτήματα (όπως ανασπαστήρας της γνάθου) και το CPAP ανήκουν στις συντηρητικές θεραπείες. Επειδή πολλές φορές δεν έχουν αποτέλεσμα ή το κόστος τους είναι υψηλό (όπως των ρινικών ταινιών ή του CPAP) είναι απαραίτητη η χειρουργική επέμβαση. Υπάρχει μια πλειάδα επεμβάσεων που μπορούν να πραγματοποιηθούν τόσο στη μύτη όσο και στο στόμα ανάλογα με την περίπτωση και η θεραπεία θα πρέπει να εξατομικεύεται.
Η διαφραγματοπλαστική, η κογχοπλαστική και ο καυτηριασμός των κάτω ρινικών κογχών είναι οι συνήθεις επεμβάσεις που πραγματοποιούνται στη μύτη σε ασθενείς που ροχαλίζουν, όταν φυσικά υπάρχει κατάλληλη ένδειξη. Περισσότερα στοιχεία για τις επεμβάσεις φαίνονται στον πίνακα. Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα αυτών των επεμβάσεων θα πρέπει να συζητιώνται με κάθε ασθενή προσωπικά ώστε να διαπιστώνεται η καταλληλότερη θεραπεία. 
Στις περισσότερες περιπτώσεις η αντιμετώπιση του ροχαλητού, ιδιαίτερα αν συνοδεύται με άπνοιες, είναι πολυπαραγοντική και συχνά χρειάζεται η συμβολή περισσότερων από έναν ειδικών  
 ΚΑΥΤΗΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΓΧΩΝ. 
Γίνεται συνήθως με τοπική αναισθησία και με τη χρήση διαφόρων μεθόδων. Θεωρώ ότι οι καλύτερες είναι ο απλός ηλεκροκαυτηριασμός και η χρήση ραδιοσυχνοτήτων. Με τον καυτηριασμό μπορούν να αποφευχθούν σε κάποιες περιπτώσεις μεγαλύτερες επεμβάσεις. Οι επιπλοκές είναι εξαιρετικά σπάνιες και ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στην εργασία του λίγη ώρα μετά τον καυτηριασμό.  
ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΠΛΑΣΤΙΚΗ.  
Γίνεται είτε με τοπική είτε κατά προτίμηση με γενική αναισθησία. Με την απλή διαφραγματοπλαστική δεν πειράζεται ο εξωτερικός σκελετός της μύτης. Θεωρείται χειρουργείο μίας ημέρας, δηλαδή ο ασθενής μπορεί να πάρει εξιτήριο το απόγευμα ή το επόμενο πρωί μετά την επέμβαση. Τις πρώτες ημέρες μετά την επέμβαση η μύτη εσωτερικά είναι ακόμα πρησμένη και αυτός είναι ένας από τους λόγους που χορηγείται ολιγοήμερη άδεια.
ΦΑΡΥΓΓΟΥΠΕΡΩΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ
Είναι μια επέμβαση που μοιάζει με την αμυγδαλεκτομή. Πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία και ο ασθενής παραμένει την ημέρα του χειρουργείου στην κλινική για να εξέλθει την επόμενη.
ΥΠΕΡΩΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ
Γίνεται είτε με τοπική είτε με γενική αναισθησία και έχει σημαντική επιτυχία στην αντιμετώπιση του ροχαλητού αλλά όχι της σοβαρής άπνοιας. Πραγματοποιείται με διάφορους τρόπους. Προσωπικά προτιμώ τη χρήση ραδιοσυχνοτήτων (RAUP) ή laser (LAUP). Έχουν τα ίδια ποσοστά επιτυχίας και ασφάλειας και ο ασθενής μπορεί να αποχωρήσει λίγη ώρα αργότερα για το σπίτι του.
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ ΥΠΕΡΩΑΣ
Τα τελευταία χρόνια εφαρμόζονται με τοπική αναισθησία τα εμφυτεύματα της υπερώας τα οποία έχουν υψηλά ποσοστά επιτυχίας στην αντιμετώπιση του ροχαλητού (αντίστοιχα περίπου της υπερωιοπλαστικής)..
Άλλες μεγαλύτερου μεγέθους επεμβάσεις εφαρμόζονται σε ειδικές περιπτώσεις ασθενών με σοβαρή άπνοια. 
Ιωάννης Βλαστός, Α/Β΄ (ΥΓ), 
Χειρουργός ΩΡΛ, 
Διδάκτορας Παν/μίου Αθηνών
www.vlastosorl.gr