Αχρείαστοι αυτοσχεδιασμοί για το Κυπριακό: Η τουρκική παγίδα που ευτυχώς απέφυγε ο Κοτζιάς

Παράλληλη και εξ αποστάσεω …τετραμερής συνάντηση για το Κυπριακό επρόκειτο να πραγματοποιηθεί καθώς παρά την απόρριψη των πιέσεων για συμμετοχή στις συνομιλίες στο
Μον Πελεράν, ο Νίκος Κοτζιας είχε αποφασίσει να μεταβεί στην Αττάλεια για συνομιλίες με τον Τούρκο ομόλογο του Μεβλουτ Τσαβουσογλου που υποχρεωτικά εστιάζονται και στο Κυπριακό, στα θέματα Ασφάλειας και Εγγυήσεων. Τελικά η επίσκεψη αυτή αναβλήθηκε την τελευταία στιγμή, αλλά ο όλος σχεδιασμός προκάλεσε προβληματισμό και ερωτηματικά. Και κυρίως θα πρέπει να αποφευχθούν το επόμενο διάστημα μέχρι ότου και εφόσον υπάρξει ουσιαστική πρόοδος σε όλα τα υπόλοιπα Κεφάλαια, πρωτοβουλίες που θα δώσουν την εντύπωση της παράλληλης συζήτησης του Κεφαλαίου των Εγγυήσεων.

Η επιλογή της επίσκεψης στην Αττάλεια ήταν υψηλού ρίσκου, καθώς την ίδια στιγμή σύμφωνα με τον προγραμματισμό θα κορυφώνονταν οι συνομιλίες για το Εδαφικό στο Μον Πελεράν της Ελβετίας μεταξύ του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη και του κατοχικού Μουσταφά Ακιντζί. Η τουρκική στάση είναι απολύτως ξεκάθαρη σε σχέση με την Ασφάλεια και τις Εγγυήσεις και διατυπώθηκε μάλιστα με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο από τον ίδιο τον Ταγιπ Ερντογάν: διατήρηση του συστήματος Εγγυήσεων που σημαίνει διατήρηση του επεμβατικού δικαιώματος της Τουρκίας και συνεπάγεται την διατήρηση έστω και μικρής τούρκικης στρατιωτικής δύναμης στο νησί. Ο κ. Κοτζιάς έχει διαμορφώσει την δική του πρόταση που προβλέπει την απόλυτη κατάργηση των Εγγυήσεων και την απομάκρυνση όλων των ξένων στρατιωτικών δυνάμεων από το νησί, ενώ και η κυπριακή πλευρά έχει συζητήσει ιδέες για ανάληψη ρόλου από τον ΟΗΕ για την διατήρηση μικρής δύναμης στο νησί που θα εγγυηθεί την εφαρμογή της όποιας συμφωνίας.

Η διατήρηση του συστήματος των Εγγυήσεων δεν γίνεται αποδεκτή από την ελληνική πλευρά και πλέον είναι κόκκινη γραμμή και για την Λευκωσία. Την ίδια στιγμή όμως διαπιστώνεται και η υιοθέτηση όλο και πιο σκληρής και ανελαστική θέσης στο Εδαφικό από την τουρκική πλευρά, ενώ κάθε άλλο πάρα έχει εγκαταλειφθεί η επιδίωξη μεγιστοποίησης των διαπραγματευτικών κεκτημένων από την τουρκική πλευρά, βάζοντας στο παζάρι το Εδαφικό με το θέμα της Ασφάλειας και των Εγγυήσεων. Στο Μον Πελεράν η ελληνοκυπριακή πλευρά δέχθηκε να μεταβεί ώστε να συζητήσει το Εδαφικό. Στην πορεια προέκυψε η συζήτηση και ορισμένων «εκκρεμοτήτων» οπως είναι η εκ περιτροπής προεδρία, με κίνδυνο η ελληνοκυπριακή πλευρά για κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο που θα επιστρέφεται να πρέπει να καταβάλει πρόσθετα ανταλλάγματα στην τουρκοκυπριακή πλευρά.

Η μεγάλη παγίδα όμως που στήνεται αφορούσε την τουρκική επιδίωξη για σύγκληση Τετραμερούς η τουλάχιστον το να ακολουθήσει τις συνομιλίες στο Μον Πελεράν, Πολυμερής Διάσκεψη για την επίτευξη συμφωνιας στο θέμα των Εγγυήσεων. Και εδώ ακριβώς αναδεικνύεται το πόσο αχρείαστη ήταν η πρωτοβουλία για συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας και της Τουρκίας, καθώς θα έδινε την εντύπωση της παράλληλης διαπραγμάτευσης… Γιατί ενώ προϋπόθεση για να συζητηθεί το θέμα της Ασφάλειας και των Εγγυήσεων, είναι η επίτευξη συμφωνιας στο Εδαφικό, μια ημέρα πριν ολοκληρωθούν οι συνομιλίες στο Ελβετικό θέρετρο που θα αποκαλυφθεί η ειλικρίνεια των τούρκικων προθέσεων για λύση του Κυπριακού, η Ελλάδα και η Τουρκία ως Εγγυήτριες δυνάμεις θα βρίσκονταν οι κ. Κοτζιάς και Τσαβουσογλου να συζητούν το θέμα των Εγγυήσεων. Έτσι όχι μόνο θα υπονομεύονταν η διαδικασία, αλλά θα υπήρχε ο σοβαρότατος κίνδυνος το blame game να παιχθεί εις βάρος των ελληνοκυπρίων. Καθώς η έμφαση θα δίνεται στην διαφωνία Αθήνας -Αγκύρας στο θέμα των Εγγυήσεων, που …δεν επέτρεψαν την σύγκλιση στο Εδαφικό στις συνομιλίες της Ελβετίας.

Κάθε ιδέα για παράλληλη (έστω και εξ αποστάσεως) Τετραμερή, θα δώσει επίσης την ευκαιρία στον Μουσταφά Ακιντζι να ξεφύγει από την σαφή δυσκολία που έχει να διαπραγματευθεί το Εδαφικό, το μοναδικό ίσως Κεφάλαιο στο οποίο περιμένει κάποια οφέλη η Ελληνοκυπριακή πλευρά, που θα επιτρέψουν να παρουσιάσει ο κ. Αναστασιάδης ένα Σχέδιο Λύσης, που θα έχει ελπίδες να εγκριθεί σε δημοψήφισμα. Ας ελπίσουμε ότι αυτού του είδους οι αυτοσχεδιασμοί δεν θα συνεχισθουν, καθώς θα αποδειχθουν επικίνδυνοι τόσο με την ανατροπή της διαδικασίας και σε διολίσθηση της σε Τετραμερή, όσο και με την διευκόλυνση της τουρκικής πλευράς να αποφύγει την κατάθεση στο τραπέζι συγκεκριμένου χάρτη με εδαφικές ρυθμίσεις, με το πρόσχημα της παράλληλης συζήτησης μεταξύ των «Μητέρων Πατρίδων» των θεμάτων Ασφάλειας/Εγγυήσεων.


του ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΕΤΡΑΚΗ
mignatiou.com
.