Νέες παραγραφές ποινικών αδικημάτων, Οι παράξενες ρυθμίσεις του νόμου

Αν κάποιος έχει ήδη καταδικαστεί σε ποινή φυλάκιση μέχρι έξι μήνες, τότε είναι αρκετά πιθανό το αδίκημά του να παραγραφεί. Αν δεν έχει δικαστεί όμως
ακόμη μέχρι σήμερα τότε όχι!

Με τη δημοσίευση του Ν. 4411/2016 εισάγονται νέες διατάξεις οι οποίες αφορούν την εξάλειψη του αξιοποίνου, την παύση της ποινικής δίωξης καθώς και την μη
εκτέλεση ποινών για ποινικά κολάσιμες πράξεις χαμηλής ηθικής απαξίας.

  Οι διατάξεις των άρθρων 8 και 9 του παρόντος νόμου φαίνεται να αποσκοπούν  στη διαχείριση ενός μεγάλου αριθμού υποθέσεων οι οποίες εισάγονται ή έχουν εισαχθεί στα ποινικά δικαστήρια, μολονότι όπως θα διαπιστωθεί στη συνέχεια, υπάρχει παραγραφή δύο ταχυτήτων η οποία διακρίνεται: α) σε αδικήματα που έχουν ήδη τελεστεί και έχει επιβληθεί ποινή φυλάκισης μέχρι έξι μηνών και β) σε αδικήματα που έχουν τελεστεί αλλά δεν έχουν εκδικαστεί.  

   Η εξάλειψη του αξιοποίνου και παύσης της ποινικής δίωξης αφορά πράξεις χαμηλής απαξίας, δηλαδή πταίσματα και πλημμελήματα κατά των οποίων ο νόμος απειλεί ποινή φυλάκισης μέχρι δύο έτη ή χρηματική ποινή ή και τις δύο ποινές, που συνδέεται με την παρέλευση από την τέλεσή τους ορισμένου χρονικού διαστήματος.  

Τα παραπάνω ισχύουν υπό την προϋπόθεση ότι αν ο υπαίτιος αυτών υποπέσει μέσα σε διάστημα δύο ετών σε νέα από δόλο αξιόποινη πράξη και καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι μηνών συνεχίζεται κατ' αυτού  η παυθείσα ποινική δίωξη και δεν υπολογίζεται στο χρόνο της παραγραφής του αξιοποίνου της πρώτης πράξης ο χρόνος από την παύση της δίωξης μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη για την νέα πράξη.


Σύμφωνα με το άρ. 8 του Ν.4411/2016 για την παραγραφή και την παύση της ποινικής δίωξης ισχύουν τα ακόλουθα

1. Εξαλείφεται το αξιόποινο και παύει η δίωξη των ακόλουθων αξιόποινων πράξεων, που έχουν τελεστεί μέχρι και τις 31.3.2016: α) των πταισμάτων και β) των πλημμελημάτων, κατά των οποίων ο νόμος απειλεί ποινή φυλάκισης μέχρι δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή ή και τις δύο ποινές.

2. Εάν, ο υπαίτιος υποπέσει μέσα σε δύο (2) έτη από τη δημοσίευση του νόμου σε νέα από δόλο αξιόποινη πράξη κακουργήματος ή πλημμελήματος και καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι (6) μηνών, τότε συνεχίζεται η κατ’ αυτού παυθείσα ποινική δίωξη και δεν υπολογίζεται στο χρόνο παραγραφής του αξιόποινου της πρώτης πράξης ο διανυθείς χρόνος από την παύση της δίωξης μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη για τη νέα πράξη.

3. Οι δικογραφίες που αφορούν τις παραπάνω αξιόποινες πράξεις, τίθενται στο αρχείο με πράξη του αρμόδιου εισαγγελέα ή του δημόσιου κατηγόρου.

4. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι αστικές αξιώσεις που απορρέουν από τις πράξεις που αναφέρονται στις προηγούμενες παραγράφους, δεν θίγονται με οποιονδήποτε τρόπο. Η παραγραφή του αξιοποίνου και η παύση της δίωξης δεν κωλύει την επιβολή των κατά νόμο προβλεπόμενων διοικητικών κυρώσεων στις υποθέσεις αυτές.

5. Η κατά τα ανωτέρω παραγραφή του αξιόποινου και η παύση της ποινικής δίωξης, δεν ισχύει για τα εγκλήματα:

α) ως προς τον Ποινικό Κώδικα, των άρθρων 81Α (έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά), 142, 149, 154(προσβολή της τιμής των διπλωματικών αντιπροσώπων), 155(προσβολή συμβόλων ξένου κράτους), 157 παρ. 3 εδάφιο β΄(βία κατά πολιτικού σώματος ή της κυβέρνησης), 158 παράγραφοι 1 και 2(νόθευση εκλογής ή ψηφοφορίας), 162(εξαπάτηση εκλογέων), 163(παραβίαση μυστικότητας της ψηφοφορίας, 164 παρ. 1(νόθευση της ψηφοφορίας), 165 παράγραφοι 1 και 2(δωροδοκία κατά τις εκλογές), 166(διατάραξη της εκλογής), 173 παρ. 1(απόδραση κρατουμένου), 175(αντιποίηση), 177(παραβίαση κατάσχεσης), 178 (παραβίαση σφραγίδων που έθεσε η αρχή),  181(προσβολή συμβόλων του ελληνικού κράτους), 182(παραβίαση περιορισμών διαμονής), 192, 193 παρ. 1(έγκλημα σε κατάσταση υπαίτιας μέθης), 200(διατάραξη θρησκευτικών συναθροίσεων), 201(περιύβριση νεκρού), 215(παράνομη έκδοση ανώνυμων ομολόγων), 218 παρ. 3(πλαστογραφία ή κατάχρηση ενσήμων), 220(υφαρπαγή ψευδούς βεβαίωσης), 221 παράγραφοι 1 και 2(ψευδείς ιατρικές πιστοποιήσεις), 222(υπεξαγωγή εγγράφων), 228 παρ. 1(παραπλάνηση σε ψευδορκία), 230, 234(παραβίαση μυστικότητας δικαστικών συνεδριάσεων), 241(παραβίαση οικιακού ασύλου), 251 παράγραφοι 1 και 2(παραβίαση δικαστικού απορρήτου), 255(αθέμιτη συμμετοχή), 259(παραβίαση καθήκοντος), 261(παρότρυνση υφιστάμενων και ανοχή), 286 παρ. 2(παραβίαση κανόνων οικοδομικής), 334 παρ. 1(διατάραξη οικιακής ειρήνης), 337(προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας), 345 παρ. 1 περιπτώσεις β΄ και γ΄(αιμομιξία), 346 παρ. 1(ασέλγεια μεταξύ συγγενών), 352Β(προστασία της ιδιωτικής ζωής του ανήλικου θύματος) , 358(παραβίαση υποχρέωσης για διατροφή), 359(εγκατάλειψη εγκύου), 360 παρ. 3(παραμέληση εποπτείας ανηλίκου) , 362 (δυσφήμιση για τις περιπτώσεις που τελείται δια του τύπου), 375 παρ. 1 εδάφιο α΄(υπεξαίρεση), 377(κλοπές και υπεξαιρέσεις ευτελούς αξίας για τις περιπτώσεις αγοράς εμπορευμάτων με πίστωση), 389 παρ. 1(απατηλή πρόκληση βλάβης), 397 παράγραφοι 1 και 2(καταδολίευση δανειστών), 398 (απλή χρεοκοπία), 399 παράγραφοι 1 και 2(παρακώληση άσκησης δικαιώματος), 403 παράγραφοι 1 και 2(παραπλάνηση ανηλίκων σε χρέη), 4069παραπλάνηση σε χρηματιστηριακές πράξεις),

β) του άρθρου 2 παρ. 11 περίπτωση β΄ του N. 2168/1993 (εισαγωγή όπλων από το εξωτερικό)

γ) του άρθρου 28 παρ. 1 του N. 1650/1986 (ποινικές κυρώσεις κατά παραβατών περιβαλλοντικών διατάξεων)

δ) του άρθρου πέμπτου του N. 2803/2000 (απάτη ελάσσονος αξίας σε βάρος οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων)

ε) του άρθρου 45 παρ. 1 περιπτώσεις δ΄ και θ΄ εδάφιο α΄ του N. 3691/2008 (πρόληψη νομιμοποίησης παράνομων εσόδων τρομοκρατίας)

στ) του άρθρου 6 παρ. 4 και παρ. 6 του N. 3213/2003 (δήλωση περιουσιακής κατάστασης βουλευτών δημοσίων λειτουργών)

ζ) του άρθρου μόνου παρ. 1 του N. 690/1945 (μη καταβολή δεδουλευμένων αποδοχών)

η) του άρθρου 28 του N. 3996/2011 (εργατικά θέματα – ποινικές κυρώσεις)

θ) του άρθρου 29 του N. 703/1977 και του άρθρου 44 του N. 3959/2011 (προστασία ελευθέρου ανταγωνισμού)

ι) του άρθρου 6 του N. 456/1976 (περι φωτοβολίδων και πυροτεχνημάτων)

ια) του άρθρου 41ΣΤ του N. 2725/1999 (αδικήματα βίας με αφορμή αθλητικές εκδηλώσεις)

ιβ) του άρθρου 59 εδάφιο α΄ του N. 3028/2002 (προστασία αρχαιοτήτων και πολιτιστικής κληρονομίας- παράνομη μεταβίβαση μνημείου)

ιγ) του άρθρου 13 του N. 3402/2005 (αναδιοργάνωση συστημάτων αιμοδοσίας-ποινικές κυρώσεις)

ιδ) του άρθρου 9 παράγραφοι 1 και 3 του N. 3500/2006 (ενδοοικογενειακή βία)

ιε) του άρθρου 31 παράγραφοι 4 και 6 του N. 3904/ 2010 (τροποποίηση του άρθρ. 43 ΚΠΔ)

ιστ) του άρθρου τρίτου του N. 1788/1988 (μέτρα κατά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης-ποινικές κυρώσεις παραβατών ωραρίου)

ιζ) του N. 927/1979 (περί κολασμού πράξεων ή ενεργειών που αποσκοπούν σε φυλετικές διακρίσεις)


 Επιπρόσθετα σύμφωνα με το άρθρο 9 Ν. 4411/2016, οι ποινές διάρκειας μέχρι έξι (6) μηνών που έχουν επιβληθεί με αποφάσεις, οι οποίες έχουν εκδοθεί μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, εφόσον οι αποφάσεις δεν έχουν καταστεί αμετάκλητες και οι ποινές αυτές δεν έχουν εκτιθεί με οποιονδήποτε τρόπο μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, παραγράφονται και δεν εκτελούνται, υπό τον όρο ότι ο καταδικασθείς δεν θα τελέσει μέσα σε δύο (2) έτη από τη δημοσίευση του νόμου αυτού νέα από δόλο αξιόποινη πράξη, για την οποία θα καταδικαστεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι (6) μηνών.

Η παραγραφή των ποινών δεν κωλύει την επιβολή των προβλεπόμενων από το νόμο διοικητικών κυρώσεων στις υποθέσεις αυτές.

Και στην περίπτωση αυτή, εξαιρούνται των άνω ρυθμίσεων αποφάσεις που αφορούν παραβάσεις των άρθρων  του Ποινικού Κώδικα 81Α(έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά), 235 (δωροληψία υπαλλήλου), 236 (δωροδοκία υπαλλήλου), 237 (δωροδοκία/δωροληψία δικαστικών λειτουργών), 242 (ψευδής βεβαίωση -νόθευση), 256 (απιστία σχετικά με την υπηρεσία), 258 (υπεξαίρεση στην υπηρεσία), 259(παράβαση καθήκοντος), 358(παραβίαση υποχρέωσης για διατροφή) και 390 ΠΚ (απιστία), καθώς και των νόμων 927/1979 (ίση μεταχείριση - άρ. 139) και 3304/2005 (περί κολασμού πράξεων ή ενεργειών που αποσκοπούν σε φυλετικές διακρίσεις – άρ. 16).


Η εφαρμογή του νόμου στην πράξη απαντάται μέσα από τα ακολούθα που παρατίθενται σχηματικά.

Η ψευδής καταμήνυση 145 ΠΚ ορίζει ως απειλούμενη φυλάκιση 2 έως 5 έτη και χρηματική ποινή. Ο νόμος 4411/2016 απαιτεί πλημμέλημα με απειλούμενη ποινή φυλάκισης μέχρι 2 έτη ή χρηματική ποινή ή και τις δύο ποινές. Συνεπώς  το συγκεκριμένο αδίκημα βρίσκεται εκτός της διάταξης του άρ. 8.

Ακολούθως και τα αγορανομικά αδικήματα του Ν 4177/3013 είναι εκτός του προβλεπόμενου πλαισίου καθώς η απειλούμενη ποινή είναι φυλάκιση 10 ημέρες  έως 5 έτη όπως προκύπτει από το άρ. 53 ΠΚ.

Τέλος η νομοθεσία περι κατασκευής αυθαίρετων Ν 1337/1983 προβλέπει διαφορετική ποινή για πράξεις τελούμενες με δόλο και συγκεκριμένα φυλάκιση 6 μήνες έως 5 έτη  και σωρευτικά χρηματική ποινή 5.000 ευρώ έως 50.000. Αυτό σημαίνει πως τα αδικήματα αυτά είναι εκτός του νόμου περι παραγραφής.     

Αντίθετα τα αδικήματα που τελούνται από αμέλεια καλύπτονται από τη διάταξη του άρ. 8 καθώς η απειλούμενη ποινή είναι φυλάκιση 10 ημέρες έως 1 έτος και χρηματική ποινή 2.000 έως 10.000 εύρω.   

 Εν κατακλείδι, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός πως οι συγκεκριμένες διατάξεις παρουσιάζουν κενά και δημιουργούν σημαντικά προβλήματα λόγω του περιορισμένου πλαισίου αδικημάτων που καλύπτουν και των λογικών-νομικών αντιφάσεων του Ν. 4411/2016. Έτσι, λόγου χάριν ο δράστης που καταδικάστηκε σε δύο μήνες φυλάκιση για ένα αγορανομικό αδίκημα μικρής ηθικής απαξίας μέχρι τις 31-03-2016, έχει το αδίκημά του πλέον παραγεγραμμένο, αλλά την ίδια στιγμή ο δράστης ενός πανομοιότυπου αγορανομικου αδικήματος που θα δικαστεί λόγω αναβολών ή απεργιών  μετά την ψήφιση του παρόντος νόμου θα καταδικαστεί νόμιμα και θα έχει το ποινικό του μητρώο «μαυρισμένο».



.