Σύμφωνα με έγγραφο της ΠΟΕΣ, η "νέα εποχή των ΕΔ" δείχνει να καταρρέει ακριβώς πάνω στην "παλαιά εποχή τους". Ο θάνατος πολίτη τον Ιανουάριο, κατόπιν τραυματισμού του σε άσκηση του ΣΞ στον Έβρο τον περασμένο Νοέμβριο και η γενικότερη διαχείριση του συμβάντος φέρνουν στο μυαλό την υπόθεση της Λιβύης.
Σύμφωνα με την ΠΟΕΣ, υφίστανται πληροφορίες από τις οποίες δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να έχουν υπάρξει σοβαρότατες παραλείψεις και εσφαλμένες εκτιμήσεις της κατάστασης. Προσθέτει δε, ότι, περιέργως, "φημολογείται" ότι οι ευθύνες επιχειρείται να μεταφερθούν στον Υποδιοικητή της Ταξιαρχίας όταν φέρονται, όχι μόνο να ήταν παρόντες δύο ανώτατοι Αξιωματικοί κατά τη διάρκεια του συμβάντος, αλλά ο αρχαιότερος εκ των δύο να ήταν αυτός που έδωσε της διαταγή μετακίνησης των σκηνών (και μάλλον όχι μόνο μίας σκηνής όπως είχε δημοσιοποιηθεί σε ΜΜΕ καθ' όλο το διάστημα).
Σε κάθε περίπτωση η ΠΟΕΣ θέτει πάρα πολύ σοβαρά ερωτήματα με αφορμή (και) αυτό το τραγικό συμβάν, όπως αν επαρκούν οι Τεχνικοί Ασφαλείας και Ιατροί Εργασίας στις ΕΔ, ή αν είχε υπάρξει εκτίμηση κινδύνου για την περίπτωση, σχολιάζονται ότι ο "αίσιος οιωνός" όταν συνοδεύεται από τον άδικο χαμό ενός συνανθρώπου μας μόνο δυσοίωνο σημάδι θα μπορούσε να υποδηλώνει, αν και η διαχείριση της υπόθεσης περισσότερο παραπέμπει σε προσπάθεια συγκάλυψης για πολλοστή φορά.
Κύριε Υπουργέ.
Η Ομοσπονδία μας έχει ασχοληθεί κατ’ επανάληψη με την αδιαφάνεια που έχει επιβληθεί ενάντια σε κάθε πρόβλεψη του νόμου σε κάθε περίπτωση θανάτου στις ΕΔ. Το συμπέρασμα αυτό, βεβαίως, δεν είναι μόνο δικό μας, αλλά προέρχεται και από συγγενείς θυμάτων, από στρατιωτικούς που ήταν επίσης θύματα των συμβάντων κλπ.
Το πιο πρόσφατο γεγονός που διέρρευσε στα ΜΜΕ, αφορά την απώλεια ζωής ενός πολίτη, αποστράτου αξιωματικού και νυν στελέχους εταιρίας που συμμετείχε στην άσκηση με το ιδιαίτερα ευφάνταστο όνομα «Αίσιος Οιωνός 2025», πάνω στην οποίαν είχε βασιστεί όλο το αφήγημα για την «μετάβαση στη νέα εποχή» και άλλα βαρύγδουπα που αναφέρθηκαν με πανηγυρικό ύφος σε διάφορα ρεπορτάζ. Ωστόσο ελάχιστοι παρατήρησαν ότι η «νέα εποχή» δείχνει να καταρρέει πάνω στην «παλιά εποχή», ακριβώς λόγω της συνολικής προχειρότητας, αρχής γενομένης από την έλλειψη επίσημης ενημέρωσης επί των γεγονότων.
Οι πρώτες λεπτομέρειες (που απεδείχθησαν ιδιαίτερα ακριβείς) προήλθαν από το τοπικό ΜΜΕ e-evros την 11/11/25. Σύμφωνα με αυτές είχε αναφερθεί ότι «[…] πολλοί ιδιώτες, εργαζόμενοι σε εταιρείες που θα παρουσιάσουν τα drones στην άσκηση, βρίσκονται ήδη στην περιοχή και προετοιμάζονται για την τελική φάση. Δυστυχώς, ένας από αυτούς που βρισκόταν τις πρώτες βραδινές ώρες στο πεδίο βολής Αετού κατά τη διάρκεια της επιδείνωσης των καιρικών συνθηκών, τραυματίστηκε σοβαρά όταν παρασύρθηκε από σκηνή και βρίσκεται στην εντατική του Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης.».
Την 4/1/26 το ίδιο ΜΜΕ επανήλθε γνωστοποιώντας ότι «[…] Η κακοκαιρία και οι ισχυροί άνεμοι που έπνεαν εκείνο το βράδυ στην περιοχή στάθηκαν μοιραίοι, καθώς μια σκηνή παρασύρθηκε από τις ριπές του ανέμου και τον χτύπησε με δύναμη, προκαλώντας του σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Από την πρώτη στιγμή της μεταφοράς του στο νοσοκομείο, η κατάστασή του είχε κριθεί εξαιρετικά κρίσιμη από τους θεράποντες ιατρούς. Παρά τις πολυήμερες προσπάθειες του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού της ΜΕΘ να τον κρατήσουν στη ζωή, ο χειριστής παρέμεινε σε κώμα όλο αυτό το διάστημα, χωρίς να παρουσιάσει σημάδια βελτίωσης, μέχρι που εχθές Σάββατο 3 Ιανουαρίου κατέληξε.»
Στο ενδιάμεσο η Ομοσπονδία μας είχε γίνει αποδέκτης διαφόρων καταγγελιών, κάποιες εκ των οποίων, δυστυχώς, απεδείχθησαν έγκυρες, όπως ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της νοσηλείας του ο άτυχος πολίτης δεν ανταποκρινόταν και η κατάστασή του ήταν δυσοίωνη, σε αντίθεση με τον τίτλο της άσκησης στην οποίαν τραυματίστηκε. Μάλιστα, σύμφωνα με άρθρο του ιστοτόπου militaire (4/2/26) αποκαλύφθηκε ότι χορηγήσατε πενθήμερη τιμητικά άδεια. Ο λόγος παραμένει άγνωστος με αποτέλεσμα αρκετοί να διερωτώνται αν η άδεια δόθηκε επειδή τελικά έχασε μόνο ένας άνθρωπος τη ζωή του.
Ωστόσο, οι πληροφορίες που έχουν περιέλθει εις γνώση μας και θεωρούμε ότι οφείλουν να διερευνηθούν, διαφοροποιούνται σε αρκετά σημεία και ιδίως στο κρίσιμο χρονικό διάστημα περί την «παράσυρση» της σκηνής, γεγονός που φοβούμαστε ότι δεν συνέβη ακριβώς όπως παρουσιάζεται:Κατ’ αρχάς για να παρασυρθεί μια σκηνή από τον αέρα μόνο δύο ενδεχόμενα μπορούν να συμβαίνουν: ή να μην είχε στερεωθεί καλά, ή να μετακινήθηκε εκ των υστέρων. Υπό τις καιρικές συνθήκες που έχουν παρουσιαστεί πρόκειται ξεκάθαρα, κατ΄ ελάχιστον, για σοβαρότατο ανθρώπινο λάθος από πλευράς υγείας και ασφάλειας στην εργασία: στη μεν πρώτη περίπτωση, το λιγότερο ανεπαρκής έλεγχος της στερέωσης, στη δε, δεύτερη τουλάχιστον εσφαλμένη εκτίμηση κατάστασης και εσφαλμένη διαταγή.
Σύμφωνα με όσα περιήλθαν εις γνώση μας, λοιπόν, όλες οι σκηνές φέρονται να ήταν επαρκώς στερεωμένες καθώς και ενωμένες μεταξύ τους. Ο δε, λόγος ύπαρξής τους ήταν ότι κάτω από αυτές θα παρουσιάζονταν τα εκθέματα των εταιριών.
Προφανώς «κάτι» στη θέση τους δεν άρεσε σε παριστάμενο ανώτατο αξιωματικό, ο οποίος παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες φέρεται να απαίτησε τη μετακίνησή των σκηνών ή (λιγότερο πιθανό) μίας σκηνής. Μόνο που ακόμα και για μετακίνηση μίας σκηνής, προφανώς, θα έπρεπε να μετακινηθούν όλες. Η λεπτομέρεια αυτή θεωρούμε ότι έχει μεγάλη σημασία διότι από τα ρεπορτάζ αφήνεται να εννοηθεί ότι μία σκηνή «απλώς» παρασύρθηκε, γενικώς από τις καιρικές συνθήκες.
Κάτι που διαπιστώσαμε ότι, επίσης, δεν αναφέρθηκε πουθενά, είναι το σημείο που βρισκόταν ο αποβιώσας, το οποίο φέρεται να μην είχε καμία σχέση με την υλοποίηση της διαταγής, μιας και όπως μας μεταφέρθηκε βρισκόταν σε παρακείμενο σημείο.
Ως προς τον ισχυρισμό ότι λόγω της σφοδρότητας του αέρα «μια σκηνή παρασύρθηκε από τις ριπές του ανέμου και τον χτύπησε με δύναμη, προκαλώντας του σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις», η αλήθεια πιθανόν να μην είναι κατά πως παρουσιάστηκε, διότι σύμφωνα με όσα έχουν περιέλθει εις γνώση μας, ο άτυχος πολίτης χτυπήθηκε από πολλές σκηνές που παρασύρθηκαν λόγω της σφοδρότητας των ανέμων και όχι από μία, όπου προφανώς για μετακινηθεί όλος αυτός ο όγκος δύσκολα επρόκειτο για απλή ριπή ανέμου.
Αναφορικά με την ταυτόχρονη δραστηριότητα ομάδας του ΣΞ και πολιτών, υπενθυμίζουμε ότι σύμφωνα με το άρθρο 45 του ν.3550/2010 (περίπτ.γ΄ παρα.3) αποτελεί αρμοδιότητα του «εργοδότη» «Να λαμβάνει μέτρα και να δίνει οδηγίες στους εργαζομένους, ώστε να μπορούν σε περίπτωση σοβαρού, άμεσου και αναπόφευκτου κινδύνου να διακόπτουν την εργασία ή/και να εγκαταλείπουν αμέσως το χώρο εργασίας και να μεταβαίνουν σε ασφαλή χώρο.», συνδυαστικά βεβαίως με τα άρθρα 42 και 43.
Ωστόσο, οι πληροφορίες μας δεν σταματούν εδώ: στο πλαίσιο της διερεύνησης που λαμβάνει χώρα, όλες οι ευθύνες φέρεται για την ώρα να «προορίζονται» για τον Συνταγματάρχη Υποδιοικητή της Ταξιαρχίας, ο οποίος σύμφωνα με όσα μας έχουν μεταφερθεί κατά πάσα πιθανότητα ήταν ο τρίτος τη τάξει παρόντας από τη Διοίκηση καθ’ όλη τη διάρκεια. Οι δύο ανώτεροί του προφανώς κρίθηκε ότι δεν φέρουν την παραμικρή ευθύνη, κάτι που μάλλον επιβεβαιώνεται και από τις πρόσφατες έκτακτες κρίσεις στο ΣΞ.
Δυστυχώς εφόσον τα παραπάνω αποδειχθούν αληθή συμπεριλαμβανομένης της τιμητικής άδειας), διαφαίνεται ότι η περίπτωση της Λιβύης μάλλον έχει αναχθεί σε «πρότυπο διαχείρισης κρίσεων». Προφανώς μια τέτοια εξέλιξη μας βρίσκει αντίθετους. Στη συγκεκριμένη άσκηση από εργασιακής απόψεως υφίστανται αρκετές αναλογίες με την περίπτωση της Λιβύης όπως για παράδειγμα η ταυτόχρονη δραστηριότητα στρατιωτικών και πολιτών, οι εξωτερικοί παράγοντες (ανεξάρτητα από τη διαφορετική φύση τους) και, βεβαίως, ο θάνατος, αν και θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και την έλλειψη επίσημης ενημέρωσης. Τα ερωτήματα που οφείλουν να απαντηθούν είναι ιδιαίτερα σοβαρά και κρίσιμα:
α. Ως προς την Εκτίμηση Επαγγελματικού Κινδύνου:Από την στιγμή που ήταν δεδομένη η παρουσία πολιτών σε περιοχή ευθύνης του ΣΞ, η Διοίκηση (ως κατά το νόμο εργοδοσία) έχει παραγγείλει εγκαίρως από τον αρμόδιο Τεχνικό Ασφαλείας γραπτή εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου στο πλαίσιο του ν.3850/2010, ως όφειλε;
Εάν ναι, ο Τεχνικός Ασφαλείας την υπέβαλε εγκαίρως; Και αν ναι, με δεδομένο ότι οι υποδείξεις του Τεχνικού Ασφαλείας έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα, ελήφθησαν υπόψιν από τη Διοίκηση (ως κατά το νόμο εργοδοσία);
Εάν υπεβλήθη εκτίμηση αλλά δεν ελήφθη υπόψιν, με ποιο σκεπτικό έγινε αυτό;
Εάν δεν είχε παραγγελθεί εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου, ο Τεχνικός Ασφαλείας είχε ενημερωθεί για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα ώστε να είναι παρών;
Ποια ήταν η κατάσταση του πεδίου ασκήσεων «Αετός» σύμφωνα με την προβλεπόμενη ετήσια ανασκόπηση γραπτής εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου που οφείλει ούτως ή άλλως να έχει η Διοίκηση (ως κατά το νόμο εργοδοσία); Είχαν υποδειχθεί μη συμμορφώσεις;
β. Ως προς τις συνθήκες κατά το χρονικό διάστημα του ατυχήματος:Ισχύει ότι ήταν Ανώτατος Αξιωματικός αυτός που διέταξε τη μετακίνηση των σκηνών ή της σκηνής;
Ο Αξιωματικός που φέρεται να έδωσε την εντολή ήταν ο υπεύθυνος για την προετοιμασία του πεδίου ασκήσεων; Εάν όχι, για ποιον λόγο παρενέβη;
Πόσες σκηνές έπρεπε να μεταφερθούν; Μία ή περισσότερες; Και υπό ποιες συνθήκες μεταφέρθηκαν; Αποσυναρμολογήθηκαν όπως είναι η ορθή εργασιακή πρακτική ή για εξοικονόμηση χρόνου επιχειρήθηκε να μετακινηθούν ως είχαν;
Η Διοίκηση (ως κατά νομό εργοδοσία) μερίμνησε ώστε να απομακρυνθούν οι πολίτες από το πεδίο ασκήσεων κατά τη μεταφορά των σκηνών και εάν όχι, για ποιον λόγο;
Με δεδομένο ότι οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες αναφέρονται σε πλήθος ρεπορτάζ, άρα επιβεβαιώνονται, έχει διερευνηθεί εάν συνεκτιμήθηκε η έντασή τους για την υλοποίηση μιας διαταγής μετακίνησης; Επιπλέον, Τι πρόβλημα υπήρχε στην αρχική τοποθέτηση των σκηνών και «έπρεπε» να υπάρξει μετακίνηση;
γ. Επίβλεψη εργασιακών συνθηκών:Οι Μονάδες και Υπηρεσίες της περιοχής επιβλέπονται από Τεχνικό Ασφαλείας και Ιατρό Εργασίας με βάση τις προβλέψεις του ν.3850/2010 και αν ναι, υπηρετούν στην περιοχή ή μεταβαίνουν από άλλες περιοχές στο πλαίσιο της παρακολούθησης των συνθηκών εργασίας;
Πότε ήταν η τελευταία φορά που επιθεωρήθηκε το πεδίο ασκήσεων «Αετός»;
Εκτός από τις διοικητικές και ποινικές διαδικασίες που θεωρούμε βέβαιο ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, έχουν αναληφθεί ενέργειες εργασιακής διερεύνησης από τη Διαρκή Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων / Συμβάντων της Διοίκησης (ως κατά το νόμο εργοδοσίας) στο πλαίσιο του ΣΥΑ ΥΠΕΘΑ 2022;
Είναι επαρκής ο αριθμός των απασχολούμενων Τεχνικών Ασφαλείας και Ιατρών Εργασίας στις ΕΔ;
δ. Ενημέρωση:Λαμβανομένου υπόψιν ότι παρατηρείται γενικώς μια έλλειψη ενημέρωσης σε τέτοιου είδους περιστατικά, θεωρείται ικανοποιητική η συγκεκριμένη διαχείριση του συμβάντος από την οποίαν έλειπαν οι επίσημες ανακοινώσεις;
Πόσες απώλειες ανθρωπίνων ζωών (στρατιωτικών και μη), καθώς και πόσα ατυχήματα έχουν καταγραφεί για το έτος 2025; Υπάρχει αύξηση ή μείωση σε σχέση με το 2024;
--
Πανελλαδική Ομοσπονδία Ενώσεων Στρατιωτικών - Π.Ο.Ε.Σ.
Νόμιμα αναγνωρισμένη συνδικαλιστική Ομοσπονδία με την υπ΄ αριθμ. 4/2019 απόφαση του Ειρηνοδικείου Λαυρίου.
Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.poes.gr
0 Σχόλια