Και οι ληστές «μένουνε σπίτι» - Πώς η πανδημία άλλαξε το χάρτη του εγκλήματος

Με… ευλάβεια τήρησαν το μότο του υπουργείου Υγείας «Μένουμε Σπίτι» οι ληστές και οι διαρρήκτες, οι οποίοι φαίνεται ότι μπήκαν σε αναγκαστική «καραντίνα». Τα στατιστικά στοιχεία
της Ελληνικής Αστυνομίας αποκαλύπτουν ότι η πανδημία έφερε μείωση της εγκληματικότητας που αγγίζει το 30% σε όλη την επικράτεια. Το ποσοστό της πτώσης φτάνει το 60-70% σε ότι αφορά στις ληστείες σε σπίτια, καθώς οι συμμορίες γνωρίζουν ότι σε περίπτωση που το ρισκάρουν θα έρθουν πρόσωπο με πρόσωπο με τους ιδιοκτήτες που λόγω των περιορισμών στις μετακινήσεις…. μένουνε σπίτι. Στον αντίποδα παρατηρείται μετακύλιση της εγκληματικότητας προς τις απάτες, ιδιαίτερα μέσω των social media.
Η κατακόρυφη πτώση στους δείκτες της εγκληματικότητας άρχισε από τη Δευτέρα, 16 Μαρτίου, όταν μαζικά πλέον οι πολίτες μπήκαν σε «καραντίνα». Χαρακτηριστικό είναι ότι υπήρξε ημέρα, κατά την οποία ο διοικητής της Άμεσης Δράσης παρέλαβε «λευκό δελτίο» στην πρωινή αναφορά για τα συμβάντα της βραδινής βάρδιας.
Οι λιγοστές συμμορίες που αψηφούν τον κορονοιό και τα αυστηρά μέτρα ασφαλείας «χτυπάνε» τα καταστήματα που παραμένουν ανοιχτά. Στην Αττική σημειώθηκαν από τις 16 Μαρτίου μέχρι τις 25 Μαρτίου, μόλις 25 ληστείες με στόχο τρία σούπερ μάρκετ, δύο καταστήματα ψιλικών, τρία φαρμακεία, τρία πρατήρια υγρών καυσίμων, ένα ζαχαροπλαστείο, δύο περίπτερα, έναν πεζό, έναν οδηγό ταξί, έναν διανομέα φαγητού, ένα ξενοδοχείο, ένα κατάστημα με ηλεκτρονικά είδη και έξι σπίτια. Σε μία περίπτωση σπείρα κακοποιών εισέβαλε στο πολυτελές σπίτι επιχειρηματία, παλιού εργολάβου, στην περιοχή της Βουλιαγμένης. Οι δράστες, οι οποίοι τον είχαν στοχοποιήσει εδώ και καιρό, αφαίρεσαν συνολικά 10.000 ευρώ σε μετρητά.
Στην περίοδο «προ καραντίνας» οι ληστείες σε σπίτια ήταν τουλάχιστον οι διπλάσιες. Ο αστυνομικός της Άμεσης Δράσης και συνδικαλιστής της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθηνών, Τάκης Κυριακάκος, ο οποίος εκτελεί καθημερινά βάρδιες στους δρόμους, εξηγεί στο «Έθνος της Κυριακής» ότι «ο φόρτος εργασίας μας σε αρκετές βάρδιες περιορίζεται σε σήματα που αφορούν σε παραβίαση των μέτρων απαγόρευσης της κυκλοφορίας ή των συναθροίσεων, σε παράνομη λειτουργία καταστημάτων που θα έπρεπε να έχουν κλείσει και σε οικογενειακά επεισόδια. Είναι αισθητή η μείωση στις ληστείες και στις διαρρήξεις».
kyriak.jpg
Ο αστυνομικός της Άμεσης Δράσης, Τάκης Κυριακάκος
Το «έργο» των συμμοριών έχει δυσκολέψει, διότι τα σπίτια είναι γεμάτα και οι δρόμοι άδειοι. Έτσι, αφενός τα περιπολικά και οι μηχανές της ΕΛ.ΑΣ. σπεύδουν γρηγορότερα στα σήματα και αφετέρου –όπως περιγράφουν αστυνομικοί- οι ύποπτοι που κυκλοφορούν έξω είναι «σαν τη μύγα μες το γάλα». Παράλληλα, έχει εξοικονομηθεί προσωπικό από τις φυλάξεις δικαστηρίων και τις μεταγωγές, ενώ έχουν ανακληθεί όλες οι άδειες των αστυνομικών. Το αποτέλεσμα είναι να εφαρμόζεται ειδικό σχέδιο σε περιοχές με μεγαλύτερα προβλήματα εγκληματικότητας, όπως η δυτική Αττική, όπου έχει γίνει στοχευμένη ενίσχυση περιπολιών.
Οι αρμόδιοι αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. έχουν χαρτογραφήσει όλα τα μεγάλα σούπερ μάρκετ, όπου συγκεντρώνεται τις τελευταίες εβδομάδες υψηλός τζίρος. Μηχανές της ΕΛ.ΑΣ. πραγματοποιούν από την ώρα που ανοίγουν μέχρι την ώρα που κλείνουν περιπολίες σε κοντινή απόσταση. Επίσης, έχουν δοθεί εντολές για αυξημένη επιτήρηση στους δρόμους, όπου λειτουργούν φαρμακεία.
Οι φόβοι για πλιάτσικο σε κλειστά καταστήματα μέχρι στιγμής δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Εξαίρεση αποτέλεσε περιστατικό της περασμένης εβδομάδας στην Καλλιθέα, όπου συμμορία διέρρηξε κλειστό κατάστημα και αφαίρεσε ακριβά εργαλεία. Πολίτης είδε τους διαρρήκτες κάλεσε την Αστυνομία. Στη συνέχεια, αστυνομικοί της Ασφάλειας καταδίωξαν τους δράστες, οι οποίοι έτρεχαν έχοντας τα κλοπιμαία στα χέρια. Οι δράστες πήδηξαν πάνω από τις γραμμές του ηλεκτρικού σιδηρόδρομου για να ξεφύγουν, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Αστυνομικές πηγές εξηγούν ότι «οι ιδιοκτήτες των καταστημάτων που έβαλαν λουκέτο λόγω της πανδημίας έχουν πάρει όλα τα μετρητά και όλα τα αντικείμενα αξίας από τα μαγαζιά τους. Αυτό το γνωρίζουν οι σπείρες που δεν ρισκάρουν να συλληφθούν για να αφαιρέσουν πράγματα που δεν θα τους αποφέρουν σημαντικό κέρδος. Οι κακοποιοί που επιμένουν να κάνουν επιθέσεις τις τελευταίες δύο εβδομάδες είναι περισσότερο ‘ερασιτέχνες’». Η μεγαλύτερη μείωση εγκληματικότητας παρουσιάζεται στη νοτιοανατολική Αττική και υπολογίζεται στο 40%. Σύμφωνα, πάντως, με αστυνομικές πηγές, οι συμμορίες που έχουν «παγώσει» τη δράση τους λόγω… κορονοϊού εξακολουθούν να αποτελούν εν δυνάμει απειλή. Και αυτό διότι τα μέλη τους συντηρούνται αποκλειστικά από τις κλοπές και τις ληστείες, με αποτέλεσμα κανείς να μην είναι σε θέση να γνωρίζει για πόσο θα διαρκέσει η άτυπη «εκεχειρία».

Έξαρση στις απάτες

Σε αντίθεση με τις άλλες μορφές εγκληματικότητας οι απάτες παρουσιάζουν έξαρση. Ιδιαίτερα οι ηλεκτρονικές, οι οποίες δεν απαιτούν τη φυσική παρουσία των δραστών.
Την τελευταία εβδομάδα χιλιάδες χρήστες του Facebook έλαβαν στην εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων «Messenger» παραπλανητικά μηνύματα από διαδικτυακούς τους φίλους. Χάκερ «σπάνε» τους κωδικούς των χρηστών και αποκτούν πρόσβαση στους λογαριασμούς. Κατόπιν, έρχονται σε επαφή με τους διαδικτυακούς φίλους του χρήστη που έπεσε θύμα τους.
Το μήνυμα που στέλνουν συνήθως γράφει «Καλησπέρα. Τι κάνεις; Εγώ στο τρέξιμο. Έχασα το πορτοφόλι μου. Να σε ρωτήσω κάτι. Έχεις μήπως λογαριασμό στην τράπεζα Πειραιώς; Θέλω μία μεγάλη χάρη. Έχασα και την κάρτα τραπέζης». Στόχος τους είναι να πείσουν τους πολίτες να τους δώσουν χρήματα είτε μέσω κάποιας τραπεζικής υπηρεσίας άμεσης αποστολής χρημάτων είτε μέσω ΑΤΜ, όπου απαιτείται μόνο η αποστολή ενός κωδικού για την ανάληψη. Πρόκειται για την απλοποιημένη διαδικασία τραπεζικής συναλλαγής.
Υπάρχουν και περιστατικά όπου οι χάκερ προσπαθούν με διάφορους τρόπους να υποκλέψουν τους κωδικούς του Facebook. Αποστέλλουν μηνύματα στο Messenger, τα οποία περιέχουν συνδέσμους (links) που οδηγούν σε ιστοσελίδες όπου πρέπει να συμπληρωθούν τα στοιχεία εισόδου του Facebook ή αφορούν σε υποτιθέμενους διαγωνισμούς, με κακόβουλο περιεχόμενο που τους επιτρέπει να αποκτήσουν πρόσβαση τόσο στους λογαριασμούς που δεν είναι ασφαλισμένοι με διπλό έλεγχο ταυτότητας, όσο και σε άλλες εφαρμογές της συσκευής που σχετίζονται με οικονομικές συναλλαγές.
Μία άλλη απάτη, που στοχεύει κυρίως ηλικιωμένους, γίνεται από επιτήδειους που προσποιούνται ότι εργάζονται σε συνεργεία απολυμάνσεων. Οι απατεώνες εμφανίζονται σε σπίτια πολιτών και προσποιούνται ότι κατ’ εντολή του Δήμου θέλουν να κάνουν απολύμανση για τον κορονοιό. Σκοπός τους είναι να εισβάλουν στο εσωτερικό τους και να αφαιρέσουν χρήματα και χρυσαφικά.
 Η τρίτη κατά σειρά πιο διαδεδομένη απάτη  της τελευταίας περιόδου είναι η μαζική αποστολή μηνυμάτων (sms) σε κινητά τηλέφωνα. Οι επιτήδειοι υπόσχονται δώρα από εμπορικά καταστήματα, με στόχο είτε να υφαρπάξουν από τους πολίτες τα προσωπικά τους στοιχεία για να τα χρησιμοποιήσουν σε παράνομες συναλλαγές είτε να τους αποσπάσουν χρήματα είτε να απαντήσουν στα μηνύματα και να υπερχρεωθεί ο λογαριασμός τους.

Αλέξανδρος Καλαφάτης