Crime & Μedia Lab Ομάδα Εργασίας για το «Έγκλημα στα ΜΜΕ» Κέντρο Μελέτης του Εγκλήματος


Η παρουσίαση του εγκλήματος στα ΜΜΕ απαιτεί εξειδικευμένη επιστημονική γνώση και η επικοινωνιακή διαχείριση ειδικών θεμάτων εγκληματολογικού ενδιαφέροντος θα πρέπει να έχει ως
στόχο την ανάδειξη των καίριων πτυχών τους, προκειμένου ο δημοσιογράφος να κεντρίσει το ενδιαφέρον ενημερώνοντας το ευρύ κοινό με τρόπο ολοκληρωμένο, τεκμηριωμένο και επιστημονικά ορθό.
Σε μια εποχή, μάλιστα, όπου το έγκλημα διαφοροποιείται ποιοτικά και διεθνοποιείται, είναι απολύτως αναγκαίο ο δημοσιογράφος της σύγχρονης, ψηφιακής εποχής να έχει γνώση τόσο των κύριων χαρακτηριστικών όσο και των αλλαγών  που υφίσταται το εγκληματικό φαινόμενο, ώστε να προσεγγίσει με απόλυτη τεκμηρίωση και σαφήνεια την κάθε περίπτωση που εξετάζει και παρουσιάζει στο κοινό.
Επομένως, δεδομένου ότι το αστυνομικό και δικαστικό ρεπορτάζ προϋποθέτουν βαθιά γνώση του εγκληματικού φαινομένου, της εγκληματολογικής ορολογίας και των μεθόδων μιντιακής έρευνας, αποφασίστηκε η δημιουργία Επιστημονικής Ομάδας Εργασίας του Crime & Μedia Lab – CML υπό την αιγίδα του ΚΕ.Μ.Ε. Με κεντρικό μας άξονα τη σύνδεση μεταξύ ερευνητικής δημοσιογραφίας και Εγκληματολογίας, το CML θα δώσει τη δυνατότητα στα μέλη του να αποκτήσουν στέρεα θεωρητική γνώση, την οποία θα αξιοποιήσουν σε πρακτικό επίπεδο, διευρύνοντας παράλληλα και τους δικούς τους ορίζοντες.
_____________________________________________________________
«Αποτελεί  κοινή πεποίθηση ότι ο πρώτος που φτάνει στον τόπο του εγκλήματος είναι  ο αστυνομικός ρεπόρτερ, δηλαδή ένας δημοσιογράφος ο οποίος έχει τόσο εντρυφήσει σε ζητήματα εγκληματικής δραστηριότητας και θυματοποίησης ώστε συχνά να γίνεται εξ αντικειμένου ‘εταίρος’ των διωκτικών και δικαστικών αρχών στην εξιχνίαση του μυστηρίου.
Το αστυνομικό ρεπορτάζ δεν [πρέπει να] εξαντλείται στην πάντοτε αναγκαία άμεση πληροφόρηση της κοινής γνώμης για το τελεσθέν έγκλημα και τις συνθήκες [χώρος, χρόνος, ιδιότητες προσώπων] αλλά να αναζητεί, κατά το δυνατόν, το βάθος των πραγμάτων [αποφεύγοντας ταυτόχρονα το ανόητο κουτσομπολιό ή τα κίτρινα αφηγήματα].
Ο αστυνομικός ρεπόρτερ πρέπει να είναι εφοδιασμένος με γνώσεις Εγκληματολογίας, Θυματολογίας, Ανακριτικής, Ψυχολογίας, και ιδίως Ποινικού δικαίου και Ποινικής δικονομίας, για να μπορεί να διακρίνει σε παρόντα χρόνο την ‘υπογραφή’ του δράστη, να διευκολύνει την Αστυνομία  και να μην παρασύρει την κοινή γνώμη.
Πρόκειται στην ουσία για μία επιστημονική/ερευνητική δημοσιογραφία η οποία έχει ‘στρατευθεί’ στην αναζήτηση της αλήθειας [όπου κι αν αυτή κρύβεται].
Σαν ένας ιδιότυπος ντετέκτιβ ο αστυνομικός ρεπόρτερ ‘πιάνει με το μάτι’ τα πρώτα στοιχεία του modus operandi και η πείρα του τού επιτρέπει  να κοιτάξει προς τη σωστή κατεύθυνση.
Ένας δημοσιογράφος-εγκληματολόγος-πραγματογνώμων που προβαίνει σε άμεση ‘αυτοψία’ και με ένστικτο υποψίας διερευνά τον τόπο του εγκλήματος
Όμως η αποστολή του δεν τελειώνει εκεί. Προχωράει σε μία κοινωνική έρευνα του περιβάλλοντος δράστη-θύματος εξετάζοντας ψυχολογικές παραμέτρους πριν και μετά το έγκλημα.
Στη συνέχεια ο αστυνομικός ρεπόρτερ εμπλέκεται στο δικαστικό μέρος της υπόθεσης καθώς η ανάκριση, η δίωξη, η παραπομπή κι εντέλει η [κατα]δίκη έχουν το δικό τους δημοσιογραφικό ενδιαφέρον.
Θεωρώ αυτονόητο ότι σε κάθε φάση ο ρεπόρτερ τηρεί την προβλεπόμενη δεοντολογία [τεκμήριο αθωότητας], δεν επιτρέπει η δημοσιότητα της ποινικής διαδικασίας να μετατραπεί σε ‘θέατρο’ και αποδίδει τα τεκταινόμενα σε κατανοητή γλώσσα [χωρίς περιττά κλισέ]».
Καθηγητής Γιάννης Πανούσης,  Αθήνα 8-7-2016, απόσπασμα από τον πρόλογο του στο βιβλίο της Α. Καρδαρά, Εγχειρίδιο Εγκληματολογίας για τον Αστυνομικό και Δικαστικό Συντάκτη (2017).

Στόχος του Lab
Η εμβάθυνση και η επιστημονική προσέγγιση του εγκληματικού φαινομένου σε συσχετισμό με την απεικόνιση του στα μίντια και η ανάλυση υποθέσεων  που απασχολούν εκτενώς  τα ελληνικά και διεθνή ΜΜΕ, με σκοπό την εκπαίδευση φοιτητών, επαγγελματιών του χώρου των μίντια και ατόμων που έχουν ένα ειδικό ενδιαφέρον για τη θεματική «Έγκλημα και ΜΜΕ».

Επιμέρους σκοποί
Άνοιγμα στην κοινωνία, με ολοκληρωμένη και επιστημονική ενημέρωση για το εγκληματικό φαινόμενο.
Εκστρατείες ενημέρωσης για ζητήματα της επικαιρότητας που άπτονται του εγκληματικού φαινομένου.
Επικοινωνία και εποικοδομητική συνεργασία με επαγγελματίες δημοσιογράφους.
Διεύρυνση γνώσεων και ενίσχυση των δεξιοτήτων των μελών.
Διοργάνωση δραστηριοτήτων βάσει των ενδιαφερόντων των μελών.
Διεπιστημονικές συνεργασίες.

Δραστηριότητες
Οι δραστηριότητες του CML αποβλέπουν στην υλοποίηση και επίτευξη τόσο του κεντρικού στόχου όσο και των επιμέρoυς σκοπών του, έτσι όπως αυτοί έχουν τεθεί και αναλυθεί παραπάνω. Ασφαλώς, παραμένουμε ανοιχτοί/ές σε προτάσεις και αναφέρουμε ενδεικτικά:
Διοργάνωση επιστημονικών εκδηλώσεων.
Εκπαιδευτικά Σεμινάρια/Ημερίδες/Workshops/Συνέδρια.
Ανοιχτές συζητήσεις με επαγγελματίες δημοσιογράφους.
Παρεμβάσεις και ενημέρωση του κοινού για ζητήματα πολύ σοβαρού εγκληματολογικού ενδιαφέροντος και θέματα επικαιρότητας.
Καμπάνιες και εκστρατείες ευαισθητοποίησης.
Αρθρογραφία και εκπόνηση συνεντεύξεων.
Έρευνα

Μέλη
Ένας από τους βασικούς στόχους του CML άλλα και μία γενικότερη αρχή που διέπει το ΚΕ.Μ.Ε είναι αυτή της διεπιστημονικής συνύπαρξης και συνεργασίας. Συνεπώς, βάσει αυτής της αρχής, στο CML δικαίωμα συμμετοχής έχουν -ενδεικτικά- επαγγελματίες και φοιτητές δημοσιογραφίας, ψυχολογίας, νομικής, εγκληματολογίας, κοινωνιολογίας και άλλων Ανθρωπιστικών Σχολών με ειδικό ενδιαφέρον στη θεματική «Έγκλημα και ΜΜΕ».

Προϋποθέσεις συμμετοχής:
Μέλη μπορούν να γίνουν όσοι πληρούν τα παρακάτω κριτήρια:
Μέλη του ΚΕ.Μ.Ε.
Φοιτητές/φοιτήτριες ή απόφοιτοι/ες πανεπιστημιακού τμήματος ΜΜΕ, Δημοσιογραφίας ή άλλου συναφούς κλάδου. Επίσης, μπορούν να είναι φοιτητές/φοιτήτριες ή απόφοιτοι/ες προπτυχιακών ή μεταπτυχιακών προγραμμάτων Νομικής, Εγκληματολογίας, Κοινωνιολογίας, Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πολιτικών Επιστημών και άλλων συναφών Ανθρωπιστικών Σχολών.
Όσοι/όσες ενδιαφέρονται να συμμετέχουν εθελοντικά στις δραστηριότητες του εργαστηρίου.

Προνόμια συμμετοχής:
– Ειδική έκπτωση σε σεμινάρια και εκδηλώσεις του Lab.
– Δυνατότητα συμμετοχής σε ερευνητικές δραστηριότητες.
– Δυνατότητα συμμετοχής σε αρθρογραφία.
– Άμεση ενημέρωση για τα τεκταινόμενα στον κλάδο και για νέες εξελίξεις.
– Λήψη βεβαίωσης κατά την ολοκλήρωση της εθελοντικής συμμετοχής και δυνατότητα λήψης συστατικής επιστολής.

Πώς μπορώ να γίνω μέλος του CML:
Οι ενδιαφερόμενοι/ες είναι ευπρόσδεκτοι/ες να συμμετάσχουν στην Επιστημονική Ομάδα Εργασίας του Crime & Μedia Lab εκδηλώνοντας το ενδιαφέρον τους μέσω αποστολής ηλεκτρονικού μηνύματος στο email: crime@e–keme.gr
Η εκδήλωση ενδιαφέροντος χρειάζεται να συνοδεύεται από βιογραφικό σημείωμα και μία σύντομη επιστολή στην οποία οι ενδιαφερόμενοι/ες θα επεξηγούν τους λόγους για τους οποίους ενδιαφέρονται να συμμετέχουν στην ομάδα αυτή, καθώς και ποια θα είναι η συνεισφορά τους σε περίπτωση που επιλεγούν.
Όλες οι αιτήσεις θα αξιολογούνται και θα ακολουθούνται από συνέντευξη του υποψήφιου μέλους.

Επιστημονικά Υπεύθυνη:
Αγγελική Καρδαρά, Δρ Τμήματος Επικοινωνίας & ΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών-Φιλόλογος-Τακτική Επιστημονική Συνεργάτιδα Κέντρου Μελέτης του Εγκλήματος