Σκίτσα καταγράφουν ρατσιστικές επιθέσεις και τη δίκη της Χρυσής Αυγής

Πενήντα πέντε σκιτσογράφοι από την Ελλάδα και το εξωτερικό «ενώνουν» τις πένες τους για να στείλουν ένα μήνυμα κατά της ρατσιστικής βίας. Εκατό έργα τους με θέμα χαρακτηριστικές
ρατσιστικές επιθέσεις σε όλη τη χώρα, αλλά και τις απολογίες των στελεχών της Χρυσής Αυγής παρουσιάζονται στη δεύτερη και ολοκληρωμένη έκθεση της καμπάνιας «Βαλ'τους Χ- Ο Μαύρος Χάρτης της Ρατσιστικής Βίας» στην Αθήνα, που θα φιλοξενηθεί στην αίθουσα «Νέοι Φούρνοι» της Τεχνόπολης.
Η δουλειά του Έλληνα σκιτσογράφου John Antono έγινε ευρέως γνωστή το 2015, όταν σε ένα σκίτσο του ένωσε δύο εμβληματικές φυσιογνωμίες για το προσφυγικό, ο θάνατος των οποίων τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς συντάραξε την κοινή γνώμη: τον παπά-Στρατή, τον «άγιο των προσφύγων», όπως τoν αποκαλούσαν στη Λέσβο, και τον Αϊλάν, τον τρίχρονο Σύρο πρόσφυγα που πνίγηκε στην προσπάθειά του να φτάσει στην Ελλάδα.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο John Antono αποφάσισε να σχολιάσει ξανά το ρατσισμό, μέσα από τα σκίτσα του για τη δίκη της Χρυσής Αυγής, στην οποία είχε σχεδόν καθημερινή παρουσία. Αφορμή στάθηκε η πρόσκληση που δέχτηκε μαζί με άλλους Έλληνες και ξένους σκιτσογράφους από την οργάνωση HumanRights360 να βρεθούν στη δίκη και να αποτυπώσουν στιγμιότυπά της μέσα από τη δική τους ματιά. «Από τη στιγμή που στη δίκη δεν υπήρχε η δυνατότητα φωτογραφικής καταγραφής και βιντεοσκόπησης, τα σκίτσα μας έγιναν ένα είδος δημοσιογραφικών σημειώσεων», εξηγεί ο ίδιος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
«Αυτό που προσπάθησα να κάνω εγώ», συνεχίζει, «ήταν να αποτυπώσω με ρεαλιστικό τρόπο τις εκφράσεις και τη γλώσσα του σώματος των κατηγορουμένων και το πώς αντιδρούσε η έδρα ειδικά στην απολογία του Ρουπακιά, ενώ ταυτόχρονα κρατούσα σημειώσεις με αποσπάσματα από τις απολογίες και τα ενσωμάτωσα εικαστικά στα σκίτσα μου». Ορισμένα από τα σκίτσα του χρησιμοποιήθηκαν μάλιστα και σε εφημερίδες για να συμπληρώσουν το ρεπορτάζ των δημοσιογράφων.
Από την απολογία του κατηγορούμενου για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, Γιώργου Ρουπακιά, τις απολογίες κορυφαίων αλλά και χαμηλόβαθμων στελεχών της Χρυσής Αυγής, μέχρι τις εκφράσεις των οικογενειών των θυμάτων, της Μάγδας και του Παναγιώτη Φύσσα ή του πατέρα τού Σαχζάτ Λουκμάν, ο John Antono επιχείρησε ένα είδος «σκιτσορεπορτάζ», όπως το χαρακτηρίζει ο ίδιος. Αν και η τεχνοτροπία των σκίτσων του είναι περισσότερο γελοιογραφική, ωστόσο στην περίπτωση της δίκης «θέλησα να καταγράψω αντικειμενικά αυτό που έβλεπα», μας λέει. «Δεν πήγα για να καταδικάσω, δεν είμαι δικαστής, πήγα ως πολίτης και με την ιδιότητα του σκιτσογράφου και ήθελα να καταλάβω πώς σκέφτονταν αυτοί οι άνθρωποι. Το ενδιαφέρον μου ήταν περισσότερο για τα μικρά στελέχη που ήταν τα πιόνια ουσιαστικά. Προσπάθησα να καταλάβω πώς ελκύονται απλοί καθημερινοί άνθρωποι από το όργιο της βίας», επισημαίνει. Τα σκίτσα που φιλοτέχνησε είναι κυρίως ασπρόμαυρα, «για τη συναισθηματική μαυρίλα που δημιουργείται υπό το βάρος των απολογιών», όπως εξηγεί.