Ο χρόνος της φυλακής και μία μέρα γιορτής

Πίσω από τα κάγκελα ο χρόνος κυλά πολύ διαφορετικά και αποκτά ένα άλλο νόημα. Γίνεται χρόνος παγωμένος και σκληρός. Χρόνος που φέρνει τον έγκλειστο αντιμέτωπο με τον εαυτό του και τις πιο
σκοτεινές πλευρές του, με τις σκέψεις και τις πράξεις του. Χρόνος που τον φέρνει αντιμέτωπο με τη στέρηση της ελευθερίας και τη βίαιη αποκοπή από πρόσωπα και στιγμές της ζωής του στην ελεύθερη κοινωνία. Γι’ αυτό ο χρόνος της φυλακής είναι συχνά ανυπόφορος. Από την άλλη ο εγκλεισμός είναι η τιμωρία για το διαπραττόμενο έγκλημα. Για να έχει όμως ουσία ο χρόνος έκτισης της ποινής, είναι αναγκαίο η εκπαίδευση, η εργασία και άλλες θετικές δράσεις, να ενισχυθούν και να αποτελέσουν μέσα προετοιμασίας για την κοινωνική επανένταξη.
Σε αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον, όπου ο χρόνος κυλά αργά, οι γιορτινές μέρες είναι ακόμα πιο μελαγχολικές, επομένως η διοργάνωση μίας γιορτής πίσω από τα κάγκελα έχει πολύ μεγάλη αξία τόσο για τον έγκλειστο πληθυσμό όσο και για όσους εργάζονται με στόχο την επίτευξη εκπαιδευτικών και κοινωνικών αλλαγών για τον έγκλειστο πληθυσμό.
Ο “χρόνος της φυλακής” σε μία μέρα γιορτής αποκτά ένα βαθύτερο νόημα και περιεχόμενο. Γίνεται χρόνος ουσιαστικός και σημαντικός. Περνά πολύτιμα μηνύματα και δίνει μία θετική εικόνα για τη ζωή, πολύ σημαντικό στοιχείο επίσης, δεδομένου ότι οι κρατούμενοι έχουν σε πολλές περιπτώσεις μία πολύ αρνητική εικόνα για τη ζωή και “βυθίζονται” στις αρνητικές τους σκέψεις.
Για την ξεχωριστή χριστουγεννιάτικη γιορτή στο Σχολείο της Φυλακής, στο 2ο ΣΔΕ Λάρισας, γράφει για το blog η Βάσω Κουτζεκλίδου, Υπ.Δρ Ανθρωπιστικών Επιστημών του ΕΑΠ-Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων.

Βάσω Κουτζεκλίδου
“Στις 23/12/2019 γιορτάσαμε στο Σχολείο της Φυλακής, στο 2ο ΣΔΕ Λάρισας, τη γιορτή των Χριστουγέννων. Μία γιορτή Χαράς, Ευχαρίστησης, Ευτυχίας και Ελευθερίας πίσω από τα κάγκελα. Γιατί κι αυτό είναι δυνατό, όταν εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενοι συνυπάρχουν, συνεργάζονται και αγωνίζονται από κοινού για εκπαιδευτικές και κοινωνικές αλλαγές.
Για πρώτη φορά στη φετινή σχολική γιορτή οι εκπαιδευόμενοι του προγράμματος ελληνομάθειας και ειδικότερα το Τμήμα των προχωρημένων κατάφεραν να αναγνώσουν στίχους του Τάσου Λειβαδίτη στο ποίημα Αν Θέλεις να Λέγεσαι Άνθρωπος.
Η διάρκεια εκπαίδευσης των ενήλικων εγκλείστων από εμένα, ως εκπαιδεύτρια του προγράμματος ελληνομάθειας, ήταν μόλις μίας εβδομάδας, καθώς ο χρόνος ήταν πολύ περιορισμένος. Ωστόσο οι εκπαιδευόμενοι κατάφεραν να αναγνώσουν τις λέξεις του ποιήματος κάνοντας την υπέρβαση!
Αξίζει να αναφερθεί πως δεν γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα, γι’ αυτό και η προσπάθειά τους αποτέλεσε την υπέρβαση των δυνατοτήτων τους. Ένιωσαν την έννοια της ελευθερίας του ανθρωπισμού και της ειρήνης. Το καθεστώς του εγκλεισμού οδηγεί τον κάθε εκπαιδευόμενο στο να αγωνιστεί να αναδείξει τις δεξιότητες του σύμφωνα πάντα με τις ανάγκες του. Και το καταφέρνουν γιατί το χρειάζονται, γιατί το θέλουν πραγματικά.
Και ήμουν εκεί καθόλη τη διάρκεια, εμψυχωτής της προσπάθειας, κοιτώντας τους στα μάτια και επιβραβεύοντας κάθε τους λέξη! Τα κατάφεραν, γιατί “Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος”, πρέπει να δείχνεις τον ανθρωπισμό σου σε κάθε ευκαιρία.
Το να εργάζομαι εθελοντικά για 3ο χρόνο φέτος στο Σχολείο της Φυλακής αποτελεί ανθρωπισμό. Συνεχίζουμε τις καινοτομίες μακριά από κάθε στερεοτυπικό τρόπο εκπαίδευσης και συμβάλλοντας με το έργο μας στην εκπαίδευση προσφέροντας μία δεύτερη ευκαιρία σε όλους εκείνους που όσο βρίσκονταν έξω στην κοινωνία δεν κατάφεραν να μορφωθούν.
Λίγα λόγια για το 2ο ΣΔΕ ΛΑΡΙΣΑΣ
Το Δεύτερο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Λάρισας δεν είναι ένα συνηθισμένο σχολείο. Είναι πίσω από συρματοπλέγματα και περιστοιχίζεται από χονδρά κάγκελα.Το σχολείο της φυλακής είναι ένα πολύγλωσσο σχολείο. Εκπαιδευόμενοι που μιλούν τουλάχιστον δεκαπέντε μητρικές γλώσσες συνυπάρχουν αρμονικά με αλληλοσεβασμό και αλληλοκατανόηση Οι εκατοντάδες εκπαιδευόμενοι που έχουν καθίσει στις αίθουσές του, μαζί με τους δεκάδες εκπαιδευτές του, έχουν συνεργαστεί στην παρουσίαση πολλών θεατρικών παραστάσεων, εικαστικών εκθέσεων και άλλων εκδηλώσεων. Έχουν εκδοθεί δύο βιβλία, ενώ ετοιμάζεται και το πρώτο περιοδικό με ιστορίες κόμικς.
Επίσης, είναι ένα φιλόξενο και σε άλλες δομές σχολείο. Φιλοξενεί δύο τμήματα προγράμματος ελληνομάθειας που υλοποιεί ο Σύλλογος «Διέξοδος», φοιτητές του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου, καθώς και μαθητές Λυκείου που φοιτούν υπό ιδιαίτερο καθεστώς, αφού δεν λειτουργεί ακόμη μεταγυμνασιακή δομή σ’ αυτό.Κι όλα αυτά σε μια μοναδική αλληλεπίδραση και υπό καθεστώς ασφάλειας που πρωτίστως εξασφαλίζουν οι ίδιοι εκπαιδευόμενοι”.
Συνοψίζοντας, θα ήθελα να τονίσω τη σπουδαιότητα της εκπαίδευσης ως μέσο πρόληψης της νεανικής παραβατικότητας, αλλά και ως μέσο επίτευξης σημαντικών στόχων και, κυρίως, αποχής από το έγκλημα για τον έγκλειστο πληθυσμό. Στηρίζουμε την εκπαίδευση στις φυλακές!