1994: Ο σταυρός του μαρτυρίου

«Έχω μια αποστολή να επιτελέσω. Μια αποστολή που γίνεται κάθε 100 χρόνια». Με αυτά τα λόγια άρχισε η περιπέτεια για τους 69 επιβάτες και το οκταμελές πλήρωμα της πτήσης 182 της
«Ολυμπιακής» από το Ντίσελντορφ της Γερμανίας με τελικό προορισμό την Αθήνα. Ο 24χρονος Κώστας Τσενικίδης προσπαθούσε να σωθεί από τον σταυρό που κουβαλούσε. Μεταφορικά και κυριολεκτικά. Είχε καταπιεί έναν σταυρό, που είχε σφηνωθεί στο πάνω μέρος του οισοφάγου του και σκέφτηκε, ως έσχατη λύση όπως είπε αργότερα, την αεροπειρατεία! Οι ειδικές δυνάμεις δεν χρειάστηκε να καταβάλουν ιδιαίτερη προσπάθεια για να τον ακινητοποιήσουν και να τον συλλάβουν, ενώ οι επιβάτες είχαν ήδη αποβιβαστεί χωρίς να αντιληφθούν το παραμικρό.
Ήταν μια αεροπειρατεία – «οπερέτα» 145 λεπτών, χωρίς όπλα, χωρίς αιτήματα και χωρίς διαπραγματεύσεις. Το “Boeing 737” απογειώθηκε το πρωί της 8ης Νοεμβρίου 1994 από το Ντίσελντορφ με προορισμό την Αθήνα, με ενδιάμεση στάση στη Θεσσαλονίκη. Λίγο μετά το μεσημέρι πετούσε πάνω από το Βελιγράδι, όταν ο 24χρονος Κώστας Τσενικίδης σηκώθηκε από το κάθισμά του και πλησίασε μια αεροσυνοδό. Επικαλέστηκε κάποιο πρόβλημα με μια γυναίκα που καθόταν στο κάθισμα 8Ε και ζήτησε να πάει στο πιλοτήριο.
«Το ξέρω δεν θα με πιστέψετε, αλλά έχετε πρόβλημα, πρόκειται για αεροπειρατεία», είπε στον κυβερνήτη Κώστα Νεγρεπόντη. Εκείνος δεν αντέδρασε και ο νεαρός συνέχισε: «Το περίμενα ότι δεν θα με πιστέψετε, αλλά όταν δείτε τι θα κάνω θα ακολουθήσετε τις οδηγίες μου. Μου έχει ανατεθεί μια αποστολή να ολοκληρώσω, δεν μπορώ να απαντώ σε ερωτήσεις. Μια γυναίκα έχει σταλεί με προορισμό να με εξοντώσει, στην τσάντα της κουβαλάει κάποιο σιδερένιο αντικείμενο. Μόλις φτάσουμε στην Αθήνα πρέπει να βγω από διαφορετική έξοδο γιατί κινδυνεύει η ζωή μου».

Το κόκκινο κουμπί με την ένδειξη «αεροπειρατεία» άναψε στις 13.10 στον πύργο ελέγχου του αεροδρομίου «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης. Αμέσως σήμανε συναγερμός και τέθηκε σε εφαρμογή το σχέδιο «Ίκαρος». Στο αεροδρόμιο έφτασε μια διμοιρία της ΕΚΑΜ, που αναπτύχθηκε στην πίστα, ο διοικητής του Γ’ Σώματος Στρατού και η ηγεσία της Αστυνομίας.
Ο αερολιμενάρχης Γιάννης Ρωμούδης προσπαθούσε για περισσότερο από μία ώρα να πείσει μέσω ασυρμάτου τον αεροπειρατή να εγκαταλείψει το εγχείρημά του και να παραδοθεί. Φαινόταν ψυχικά διαταραγμένος και δεν διευκρίνισε ποια ήταν η αποστολή που είχε να επιτελέσει. Δεν είχε κάποια αιτήματα, ούτε απείλησε τον πιλότο ή κάποιο μέλος του πληρώματος. «Του είπα ότι τα καύσιμα δεν έφταναν για να πάμε οπουδήποτε αλλού», θα πει αργότερα ο κυβερνήτης. Στις 13.45 το αεροσκάφος προσγειώθηκε χωρίς απρόοπτα στη Θεσσαλονίκη, που ήταν ο ενδιάμεσος σταθμός.

Ο αεροπειρατής πείστηκε να αφήσει όλους τους επιβάτες να κατεβούν, καθώς ανάμεσα τους ήταν και η γυναίκα που είχε αναλάβει την «εξόντωσή» του. Πράγματι, η αποβίβασή τους έγινε κανονικά και κανείς δεν αντελήφθη την περιπέτεια των μελών του πληρώματος, που αγωνιούσαν επί δυόμισι ώρες. Αμέσως μετά, οι αεροσυνοδοί και ο συγκυβερνήτης, προφασιζόμενοι ότι πρέπει να τακτοποιήσουν κάποιες αποσκευές στο πίσω μέρος του αεροσκάφους, βγήκαν από την πίσω πόρτα, ενώ ο κυβερνήτης αποβιβάστηκε από την μπροστινή, για να φέρει, υποτίθεται, τον χαρτοφύλακα του «αεροπειρατή χωρίς αιτία», που περιείχε οδηγίες προς τους αστυνομικούς, αφήνοντάς τον μόνο του στο “Boeing”.
Επί δέκα λεπτά ο Κώστας Τσενικίδης τριγυρνούσε στο πιλοτήριο και στο διάδρομο με απλανές βλέμμα, περιμένοντας, όπως αποδείχθηκε, την σύλληψή του. Δύο άνδρες των ειδικών δυνάμεων πλησίασαν με προσοχή το αεροσκάφος. Ωστόσο δεν χρειάστηκε να προχωρήσουν σε επιχείρηση. Ο νεαρός αεροπειρατής ακινητοποιήθηκε χωρίς να προβάλει καμία αντίσταση.

Στην Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης όπου οδηγήθηκε είπε ότι είχε καταπιεί έναν σταυρό και ως έσχατο μέσο για να λυτρωθεί, σκέφτηκε την αεροπειρατεία. Όπως δήλωσε ο γενικός αστυνομικός διευθυντής Θεσσαλονίκης Γιάννης Καρακωντίνος, ο Τσενικίδης ήταν διαταραγμένη προσωπικότητα, με έντονα ψυχολογικά προβλήματα. Μόλις ολοκλήρωσε την κατάθεσή του, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο «Παπανικολάου», όπου διαπιστώθηκε, πράγματι, ότι ένας σταυρός ήταν σφηνωμένος στον οισοφάγο του. Αφαιρέθηκε με χειρουργική επέμβαση και ο νεαρός οδηγήθηκε τις επόμενες ημέρες στον εισαγγελέα, κατηγορούμενος για κατάληψη αεροσκάφους, διατάραξη ασφαλείας πτήσεων και παράνομη οπλοκατοχή, καθώς στον χαρτοφύλακά του βρέθηκε ένας σουγιάς.
«Όλα πήγαν κατ’ ευχήν και θέλω να ευχαριστήσω τον κυβερνήτη για την ψυχραιμία του, τους άνδρες των ΕΚΑΜ και ιδιαίτερα τους δύο άνδρες που έφεραν σε πέρας την επιχείρηση», δήλωσε λίγο αργότερα ο Νομάρχης Θεσσαλονίκης Ευτύχης Κοντομάρης.
Ο Κώστας Τσενικίδης, που καταγόταν από τη Νέα Σαμψούντα Πρέβεζας, ζούσε ως μετανάστης από το 1991 σε μια μικρή πόλη έξω από το Ντίσελντορφ και εργαζόταν ως συγκολλητής – φανοποιός. Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, πίστευε ότι του είχαν κάνει μάγια και αποφάσισε να έρθει στην Ελλάδα για να του τα λύσουν. Εισαγγελέας και ανακριτής κατανόησαν τα προβλήματά του και τον άφησαν ελεύθερο με περιοριστικούς όρους: εγγυοδοσία 300.000 δραχμών, υποχρεωτική διαμονή του στο σπίτι των γονιών του στην Πρέβεζα και απαγόρευση εξόδου από τη χώρα.
Νίκος Τσέφλιος