Μαρίνος Σκανδάμης – Η Νέα Δημόσια Τάξη: Φυλακές και ιατροδικαστικές υπηρεσίες


Η δημοσίευση του Προεδρικού Διατάγματος της νέας κυβέρνησης με το οποίο οι αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των φυλακών και
των ιατροδικαστικών υπηρεσιών μεταφέρονται από το Υπουργείο Δικαιοσύνης στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, δημιουργεί ιδιαίτερη εντύπωση. Αυτή η απόφαση δεν φαίνεται να είναι ορθά δικαιολογημένη.
Αναλύει 
ο δικηγόρος 
Μαρίνος 
Σκανδάμης*
Διότι καταργεί την ιστορική ελληνική διοικητική παράδοση σύμφωνα με την οποία οι φυλακές υπάγονται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Ενώ ακόμα, είναι αναντίστοιχη και με την παράδοση σημαντικών ευρωπαϊκών κρατών, όπως λ.χ. της Γερμανίας, του Ηνωμένου βασιλείου, του Βελγίου, της Πορτογαλίας κ.λπ., που τα υπουργεία δικαιοσύνης έχουν στην αρμοδιότητά τους το σωφρονιστικό σύστημα.
Αν με αυτή την κίνηση η κυβέρνηση θέλει να τονίσει τη σημασία που δίνει στα θέματα ασφαλείας, τότε πρέπει να παρατηρήσει κανείς τα ακόλουθα.
Η άφρονη πολιτική που ακολούθησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στις φυλακές και ιδίως στον Κορυδαλλό, όπου  δημιούργησε μια ανεξέλεγκτη μηχανή παραγωγής βίας που απειλεί και σκοτώνει, παρέδωσε το σωφρονιστικό σύστημα στον έλεγχο του υπουργείου για τη δημόσια τάξη. Αυτό ήταν το μαύρο πολιτικό αποτέλεσμα της «σωφρονιστικής» πολιτικής της απερχόμενης κυβέρνησης.
Όμως, η προβληματική λειτουργία της μεγαλύτερης φυλακής της χώρας δεν είναι επαρκής δικαιολογητικός λόγος για να αναληφθούν συνολικά οι φυλακτικές αρμοδιότητες από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
Πρώτον, γιατί η καλή και ασφαλής λειτουργία των  φυλακών θα μπορούσε να λυθεί -χωρίς καμία μεταφορά αρμοδιοτήτων- με πρόσληψη προσωπικού, εκπαίδευση και χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών ασφαλείας και με καλύτερη οργάνωση της συνεργασίας αστυνομικών και σωφρονιστικών υπηρεσιών των αρμοδίων υπουργείων. Όπως συμβαίνει σε όλα  τα οργανωμένα κράτη.
Δεύτερον, γιατί η καταστολή του εγκλήματος φθάνει μέχρι τη σύλληψη των εγκληματιών. Ενώ η έκτιση των ποινών ανήκει κυριαρχικά στο χώρο της δικαιοσύνης, ακριβώς γιατί συνδέεται με τα ζητήματα εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων και επανένταξης των κρατουμένων.
Τρίτον, υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρηθεί ότι η Αστυνομία αναλαμβάνει τελικά την εκτέλεση των ποινών, γεγονός που αντίκειται στους ευρωπαϊκούς σωφρονιστικούς κανόνες του Συμβουλίου της Ευρώπης. Και δημιουργεί την εντύπωση μιας “αστυνομικοποίησης της δικαιοσύνης”.
Τέταρτον, η Ν.Δ. αν δεν μπορεί να παραδειγματιστεί στα ζητήματα ασφαλείας των φυλακών από το ευρωπαϊκό κεκτημένο, μπορεί κάλλιστα να παρακολουθήσει το σύγχρονο σωφρονιστικό κίνημα των ρεπουμπλικάνων των Η.Π.Α. υπό τον τίτλο Right on Crime, που εγκαταλείπει το παλιό φυλακιστικό δόγμα law and order και υιοθετεί το δημοκρατικό  αναμορφωτικό μοντέλο.
Επομένως, αν θέλουμε οι φυλακές  να μην εκκολάπτουν το έγκλημα ας υποστηρίξουμε προσωπικό και δομές με όλα τα τρέχοντα σύγχρονα εργαλεία και με όλους τους πόρους και ας μην αλλάζουμε αρμοδιότητες των υπουργείων ευθύνης, που για άλλη μια φορά, μπορεί να κρύψουν το πρόβλημα κάτω από βαρύγδουπες δηλώσεις δήθεν  αποφασιστικότητας.
Τέλος, δεν μπορεί να αποφύγει κανείς και τον σχολιασμό για το ότι οι ιατροδικαστικές υπηρεσίες της χώρας, ενταγμένες κατά παράδοση στο χώρο της δικαιοσύνης και όχι της ασφάλειας, κινδυνεύουν να μετεξελιχθούν σε αστυνομικές υπηρεσίες, χάνοντας την όποια λειτουργική ανεξαρτησία τους διατηρούσαν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Γι’ αυτό οφείλουμε με δημοκρατικό ενδιαφέρον να παρακολουθούμε τη νέα αντίληψη περί δημόσιας τάξης που εισάγει η Νέα Δημοκρατία ως κυβέρνηση και να ασκούμε κριτικό έλεγχο σε κάθε τυχόν προσπάθεια να αστυνομικοποιηθεί η δικαιοσύνη.
*Δικηγόρος, πρ. Γ. Γ. Υπουργείου Δικαιοσύνης