Η νατοϊκή παρουσία στο Αιγαίο, οι τουρκικές προκλήσεις, τα νησιά και η ΑΟΖ... Μια άλλη ανάλυση στελεχών της ΕΛ.ΑΣ>

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ ποιος είναι τελικά ο ρόλος της παρουσίας του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, με πρόσχημα τις περιπολίες για το μεταναστευτικό; Κι αν αυτή είναι η αιτία που
υπαγόρευσε την παρουσία του στην περιοχή, ποια είναι τα αποτελέσματα;

Εμπειρογνώμονες της αστυνομίας και στελέχη της Κατεχάκη που αναλύουν σε όλη την έκταση του το φαινόμενο του προσφυγικού σε συνάρτηση με το γεωστρατηγικό χαρακτήρα των γεγονότων, αποφαίνονται μιλώντας στο bloko.gr πως η παρουσία του ΝΑΤΟ μόνο με το μεταναστευτικό δεν θα πρέπει να συσχετίζεται.

Όπως επίσης και τα όσα πρόσφατα είπε ο Τούρκος πρόεδρος για τη φωνή του που αντηχεί στα νησιά του Αιγαίου εγείροντας νέες απαιτήσεις αμφισβητώντας ευθέως την συνθήκη της Λωζάνης δεν πρέπει να θεωρείται τυχαία και μόνο προς εσωτερική κατανάλωση, ούτε όμως και ν' αποσυσχετιστεί από τη νατοϊκή παρουσία στο Αιγαίο λένε οι ίδιοι αξιωματούχοι.

Συνεπώς ποιο είναι το διακύβευμα και το επέκεινα όλων αυτών των φαινομενικά αστάθμητων μεταξύ τους συναρτήσεων, ήταν το ερώτημα που απευθύναμε; Μα η οριοθέτηση της ΑΟΖ ήταν η απάντηση που λάβαμε.


Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ένα παράκτιο κράτος αποκτάει ΑΟΖ με μονομερή δήλωση ανακήρυξης. Στη συνέχεια, συνάπτει συμφωνίες οριοθέτησης με τα γειτονικά κράτη. Εάν δεν καταστεί δυνατή η συμφωνία οριοθέτησης, ο τρόπος με τον οποίο οι γειτονικές χώρες λύνουν τη διαφορά τους είναι με παραπομπή στο Διεθνές Δικαστήριο.
Ενώ η ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκινήσει επαφές με την Λιβύη και την Αίγυπτο, παράβλεψε να ζητήσει διαβεβαιώσεις από την τελευταία ότι η οριοθέτηση θα γίνει βάσει των όρων της Συνθήκης  που προβλέπουν ότι τα νησιά διαθέτουν την δική τους ΑΟΖ. Η κατάσταση περιπλέχτηκε ακόμη περισσότερο, όταν οι Αιγύπτιοι ενημέρωσαν την ελληνική πλευρά πως θα αρχίσουν συνομιλίες για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με τη Τουρκία, τη στιγμή που οι δύο χώρες δεν διαθέτουν κοινά θαλάσσια σύνορα! Η Αίγυπτος θα μπορούσε να διαθέτει θαλάσσια σύνορα με τη Τουρκία μόνο αν δεν αναγνωρισθούν τα δικαιώματα του Καστελόριζου.

Εάν η Ελλάδα δεχτεί να προχωρήσει σε οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο χωρίς τον υπολογισμό του Καστελόριζου, η εμφανής συνέπεια θα είναι η Ελλάδα να μην έχει θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο!.

Πριν μερικά χρόνια η κυπριακή πλευρά προσέγγισε την ελληνική κυβέρνηση και της ζήτησε να προχωρήσουν στην οριοθέτηση της ΑΟΖ των δυο κρατών, αλλά δυστυχώς η Ελλάδα δεν άδραξε μια τόσο μεγάλη ευκαιρία που θα δημιουργούσε και ένα προηγούμενο όχι μόνο για το Καστελόριζο αλλά και θα δημιουργούσε μόνιμα θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο!

Η Τουρκία είναι έτοιμη να δημιουργήσει μια Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) στην Μεσόγειο αγνοώντας τις διατάξεις της Διεθνούς Συνθήκης για το Δίκαιο της Θάλασσας. Τα τελευταία χρόνια προσπαθεί να δημοσιεύσει έναν εντελώς απαράδεκτο χάρτη, που δείχνει ότι η Κύπρος αποτελείται από δύο κράτη και η αποκαλούμενη "νότιος" Κύπρος έχει μια περιορισμένη ΑΟΖ. Επιπλέον αρνούνται να δώσουν δικαιώματα ΑΟΖ στην Κρήτη και στα Δωδεκάνησα και με αυτή την οριοθέτηση παριστάνουν ότι έχουν θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο! Ακόμη χειρότερα, η Τουρκία φαίνεται να έχει πλησιάσει τους Αιγυπτίους που μπορεί να αποδεχθούν μια τέτοια οριοθέτηση, η οποία δεν δίνει δικαιώματα ΑΟΖ στα ελληνικά νησιά Καστελόριζο και Στρογγύλη.


Οι τελευταίες μελέτες που έχουν γίνει δείχνουν ότι υπάρχουν μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου και πετρελαίου στο τρίγωνο Καστελόριζου-Κρήτης-Κύπρου.

Οι περισσότερες απο αυτές τις μελέτες έγιναν από αμερικανικές εταιρείες πού, προφανώς, ειδοποίησαν τους Τούρκους γι΄αυτό και, πιθανώς, είναι ζήτημα χρόνου προτού οι τελευταίοι αρχίσουν να προκαλούν την Ελλάδα με έρευνες στην περιοχή.

1. Τι είναι η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ)
Είναι η θαλάσσια έκταση, εντός της οποίας ένα κράτος έχει δικαίωμα έρευνας ή άλλης εκμετάλλευσης των θαλασσίων πόρων.
2. Η ΑΟΖ μιας χώρας μπορεί να εκτείνεται πέραν των χωρικών της υδάτων;
Ναι μπορεί.
3. Μέχρι που φτάνουν τα χωρικά ύδατα μιας χώρας;
Είναι η καθορισμένου πλάτους ζώνη περιμετρικά των ακτών μέσα στην οποία εκτείνεται η δικαιοδοσία ενός κράτους. Συνήθως είναι τα 12 μίλια.
4. Ποιά είναι η διαφορά χωρικών υδάτων και ΑΟΖ;
Η διαφορά χωρικών υδάτων και ΑΟΖ είναι πως τα χωρικά ύδατα αφορούν σε πλήρη κυριαρχία, ενώ η ΑΟΖ αποτελεί απλό "κυριαρχικό δικαίωμα", το οποίο αναφέρεται στη δικαιοδοσία του παράκτιου κράτους μέχρι και κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η επιφάνεια είναι διεθνή ύδατα.
5. Τι λέει το διεθνές δίκαιο για τα χωρικά ύδατα;
Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, τα χωρικά ύδατα μπορούν να επεκταθούν στα 12 μίλια από τη βάση της ακτογραμμής μιας παράκτιας χώρας.
6. Τι έχει κάνει η Τουρκία
Το 1995 η τουρκική εθνοσυνέλευση ψήφισε ως αιτία πολέμου (casus belli) την επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 μίλια. Παράλληλα υποστηρίζει ότι το Καστελόριζο και η Στρογγύλη δεν διαθέτουν ΑΟΖ. Ισχυρισμός αστήρικτος αφού κατοικούνται.
7. Τι έχει κάνει η χώρα μας
Η Ελλάδα μετά τα γεγονότα του 1987 δεν προχώρησε σε επέκταση των χωρικών της υδάτων πέρα από τα 6 μίλια ούτε προχώρησε σε συνομιλίες για την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Τουρκία. Ο μόνος λόγος που η Ελλάδα δεν επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα και δεν διακηρύσσει την υφαλοκρηπίδα της είναι η απειλή πολέμου από τη Τουρκία. Η Ελλάδα και Κύπρος επέλεξαν να ακολουθήσουν τη στρατηγική της εγκαθίδρυσης ΑΟΖ και όχι της διεύρυνσης των χωρικών υδάτων και της διακήρυξης υφαλοκρηπίδας.
8. Τί είναι η Υφαλοκρηπίδα;
Είναι το τμήμα του παράκτιου βυθού της θάλασσας. Επί της ουσίας αποτελεί την ομαλή προέκταση της ακτής κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας ως το σημείο στο οποίο αυτή διακόπτεται απότομα (κλίση 30-45ο). Για κάποιους διεθνώς η έννοια της υφαλοκρηπίδας έχει υπερκεραστεί από την ΑΟΖ, για κάποιους άλλους η αδιαμφισβήτητα ισχυρότερη ζώνη κυριαρχίας στη θάλασσα είναι τα χωρικά ύδατα, στη συνέχεια έρχεται η υφαλοκρηπίδα, η οποία στο διεθνές δίκαιο είναι πιο ισχυρή έννοια από την ΑΟΖ.
9. Γιατί δεν διεξάγει έρευνες η Ελλάδα στο Αιγαίο;
Για να γίνουν έρευνες από ελληνικής πλευράς θα πρέπει να οριοθετηθεί η ΑΟΖ.
10. Γιατί είναι κρίσιμο το Καστελόριζο;
Γιατί μόνο αν το Καστελόριζο δεν έχει δικαίωμα ΑΟΖ ευσταθεί ο ισχυρισμός της Τουρκίας ότι η Ελλάδα δεν έχει κοινά θαλάσσια σύνορα με Κύπρο και Αίγυπτο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το τελευταίο διάστημα στην περιοχή όλο και συχνότερα χειριστές πολιτικών αεροσκαφών αναφέρουν ότι δέχονται τις «υποδείξεις» από πιλότους τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών να απομακρυνθούν από …τον τουρκικό εναέριο χώρο.
11. Γιατί αντιδρά τώρα η Τουρκία;
Η γειτονική χώρα βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των περιφερειακών κρίσεων και θεωρεί ότι μπορεί να αξιώνει κάποια διεθνή ασυλία, επειδή είναι κρίσιμος παράγοντας στην περιοχή.
12. Τι είναι η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας;
Είναι η σύμβαση που ορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένων των κρατών, της σημαίας των πλοίων, σε διάφορες ναυτικές ζώνες που υπάγονται στην εθνική δικαιοδοσία, αλλά και εκτός αυτής, όπως είναι η ανοικτή θάλασσα.
13. Πότε ψηφίστηκε;
Στις 30 Απριλίου 1982 ψηφίστηκε στη Νέα Υόρκη η Τρίτη Σύμβαση περί Δικαίου της Θάλασσας, γνωστή και ως Σύμβαση Μοντέγκο Μπέι. Στη Σύμβαση αυτή ψήφισαν 130 κράτη υπέρ, 4 κατά και 17 απείχαν. Μέχρι το τέλος του 2008 επικύρωσαν τη Σύμβαση 157 χώρες, μεταξύ των οποίων η Κύπρος (12 Δεκεμβρίου 1988) και η Ελλάδα (21 Ιουλίου 1995). Η Τουρκία και η Βενεζουέλα αρνήθηκαν να υπογράψουν τη Σύμβαση επειδή συνορεύουν με νησιά που δεν τους ανήκουν και έτσι εκ των πραγμάτων έχουν περιορισμένη ΑΟΖ. Μέχρι σήμερα έχουν αξιοποιήσει τη Συνθήκη περί τα 140 παράκτια κράτη.
14. Πότε ένα νησί δεν έχει υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ;
Οι βράχοι οι οποίοι δεν μπορούν να συντηρήσουν ανθρώπινη διαβίωση ή δική τους οικονομική ζωή, δεν θα έχουν αποκλειστική οικονομική ζώνη ή υφαλοκρηπίδα.
15. Τι προσπαθεί να κάνει η Τουρκία;
Η Τουρκία επιδιώκει να δημιουργήσει μια Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) στη Μεσόγειο όπως έκανε και στην Μαύρη Θάλασσα, αγνοώντας τη Διεθνή Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας και προσπαθώντας να αποκόψει την Ελλάδα από την Κύπρο.

.